Wetenschap - 25 april 2017

Toegepast onderzoek stagneert

tekst:
Albert Sikkema

Het ministerie van Economische Zaken heeft de afgelopen jaren 100 miljoen euro bezuinigd op de instituten voor toegepast onderzoek, waaronder Wageningen Research. Deze instituten slaagden er niet in deze korting in de topsectoren te compenseren met meer opdrachten van het bedrijfsleven. Dat constateert het Financieel Dagblad (FD) op basis van cijfers van het Rathenau-instituut.

<Wageningen Algae Parc, foto: Marte Hofsteenge>

Na de invoering van de topsectoren bespaarde EZ 100 miljoen euro op de instituten voor toegepast onderzoek, constateert het Rathenau-instituut. Maar deze korting zou ruimschoots worden gecompenseerd door de bijdrage van bedrijven in publiek-private onderzoeksprojecten en de TKI-toeslag van EZ, stelde EZ-minister Kamp de afgelopen jaren. Uit de jaarcijfers van de instituten blijkt echter dat de instituten deze korting niet hebben terugverdiend bij bedrijven. Door de kortingen zijn de instituten juist minder interessant geworden voor bedrijven om mee samen re werken, stelt Rathenau-onderzoeker Jos de Jonge in het FD. Het topsectorenbeleid komt de belofte van Kamp aan de onderzoeksinstituten niet na, stelt het FD.

Basiskennis
Het rapport van het Rathenau-instituut sluit aan bij de evaluatie van de TO2-instituten die aangaf dat het toegepaste onderzoek in Nederland onder druk staat. Er is te weinig geld bij de instituten om de basiskennis op peil te houden en om dure onderzoeksfaciliteiten in de benen te houden. Onderzoeksterreinen waarvoor geen private geldschieters zijn, zoals natuur, milieu en klimaat, komen extra in het nauw, omdat ze de korting niet bij bedrijven kunnen compenseren.

Bezuinigingen
De TO2-instituten kregen in 2010 nog 508 miljoen euro van het ministerie van EZ, constateert het Rathenau-instituut. In 2016 was dat gedaald naar 402 miljoen en bij ongewijzigd beleid daalt de bijdrage verder naar 375 miljoen in 2020. Wageningen Research, een van de TO2-instituten, is het hardst getroffen door de bezuinigingen bij EZ, constateert het dagblad op basis van de dalende omzetcijfers.

TKI-toeslag
Het ministerie heeft trouwens wel degelijk in onderzoeksamenwerking geïnvesteerd in de vorm van de TKI-toeslag. EZ spendeerde tussen 2013 en 2015 186 miljoen euro aan deze TKI-toeslag, maar van deze toeslag kwam maar 75 miljoen terecht bij de instituten voor toegepast onderzoek. Veel TKI-toeslagen gingen naar de hightechindustrie en de technische universiteiten. Deze universiteiten komen steeds meer in het vaarwater van de instituten voor toegepast onderzoek terecht, constateert het FD.

Fiscale regelingen
De TKI-toeslagen voor de TO2-instituten vallen in het niet bij de fiscale regelingen van het ministerie voor bedrijven om voordelig in onderzoek en innovatie te investeren. Sinds de invoering van de topsectoren zijn die fors uitgebreid. Afgelopen jaar gaf EZ zo’n 2 miljard euro per jaar uit aan de Innovatiebox voor bedrijven en de Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO).

lees ook


Re:ageer