Wetenschap - 1 januari 1970

'Tjurulie tjurulie tjurulirlu tjutju'

'Oe hoem oe hoem’ is de roerdomp, ‘trutru pwidpidit pwidpidit’ de kwartel, en 'tjurulie tjurulie tjurulirlu tjutju' de grote lijster. De geluidsopnamen die ing. Henk Meeuwsen van Alterra van vogels maakte, zijn in het boek 'Wat zingt daar?' omgezet in sonogrammen. Daarmee kan iedereen leren om vogels aan hun zang te herkennen.

Volgens de samenstellers van het boek, Dick de Vos en Luc Meerman, komen de vogelgeluiden er in de normale vogelgidsen bekaaid af. In 'Wat zingt daar?' zijn daarom die geluiden als uitgangspunt genomen. In de gids staat in poëtische onomatopeeën uitgeschreven hoe vogels roepen en zingen. De auteurs geven er mooie omschrijvingen bij, bijvoorbeeld van de zang van de roodborst. 'Het klinkt parelend of borrelend, snel en fris en zelfs virtuoos, maar komt soms als weemoedig en melancholisch over.' De winterkoning wordt vergeleken met 'een wekkertje dat enigszins haperend afloopt'.
Henk Meeuwsen van Alterra werkte mee aan het boek. Hij produceerde eerder al cd's met vogelgeluiden. Honderd van die geluiden staan ook op de bij het boek geleverde cd. De opnames vormen de basis voor sonogrammen, grafische weergaven van de vogelgeluiden. Het 'chèèèp' van de keep is daarin een korte, aaneengesloten trilling van een halve seconde. Het wekkertje van de winterkoning springt daarentegen zeven seconden lang op en neer.
In 'Wat zingt daar?' staat ook vermeld in welk seizoen en op welk tijdstip van de dag vogels zingen. De meeste vogels zingen in het voorjaar, al zijn de grote lijster, de boomleeuwerik en de keep ook nu nog te horen. Vogels zingen graag bij zonsopgang, maar een kwartelkoning zingt zijn 'krrè krrè' vooral 's nachts.
Het boek is een goede aanvulling op het bestaande aanbod aan vogelboeken. Maar of de mensen in het veld met behulp van de onomatopee 'ti ti tji tji tji tji tjutsjillu tjilu tjiluulululululululululululu' werkelijk de boomleeuwerik kunnen herkennen, blijft de vraag. / MW

Dick de Vos en Luc de Meersman, Wat zingt daar? - Vogels herkennen aan hun zang en roep in Nederland en Vlaanderen, KNNV Uitgeverij, ISBN 9050111955, 24,95 euro. Zie ook: www.watzingtdaar.nl en www.natuurgeluiden.nl.

Re:ageer