Wetenschap - 16 november 1995

Tijdelijk LUW-medewerker misbruikte vertrouwen

Tijdelijk LUW-medewerker misbruikte vertrouwen

De oplichter van de Landbouwuniversiteit werd pas een jaar na dato in de kraag gevat. Want hij was, na tien maanden van malversaties, vorig jaar oktober met de noorderzon vertrokken. De tijdelijk medewerker genoot het vertrouwen van zijn werkgever, de Dean's office van Studentenzaken. Met een combinatie van vervalste handtekeningen en regelrechte bluf wist hij twintigduizend gulden te declareren. Inmiddels zijn de afspraken over betalingsprocedures herbevestigd en wil de LUW het contante geldverkeer uitbannen.


Mijn geheugen laat me in de steek. Dat is een opmerking met een hoog IRT-gehalte, geloof ik", grapt Schuilenburg, hoofd Financiele en economische zaken (FEZ). Zijn antwoord betreft de vraag of de Landbouwuniversiteit ooit eerder is opgelicht. Volgens mij heeft de Landbouwuniversiteit niet eerder een geval van verduistering bij de hakken gehad."

Schuilenburg mocht onlangs de leden van de commissie Financien en planning uitleggen wat er is misgegaan in 1994 en hoe herhaling te voorkomen is. Was de controle wel afdoende? Het punt is dat de medewerker eerder voor de Landbouwuniversiteit had gewerkt en een bekende was. Hij genoot vertrouwen. Geldopnames bij de centrale kas, op basis van door de juiste persoon ondertekende formulieren, wekten geen argwaan. Achteraf was de eigenaar van de handtekening verbaasd over de gelijkenis tussen de vervalsing en haar origineel", aldus Schuilenburg.

De verdachte, die inmiddels bekend heeft, tilde de Landbouwuniversiteit op nog een manier. Hij moest regelmatig huurauto's bij garagebedrijf Ackermann halen. Dat moet ook altijd met een ondertekende bestelbon. Maar dan speelde hij het zo dat 'ie vrijdagmiddag kwam. Met het verhaal dat de handtekening ontbrak omdat iedereen al weg was. Hij kreeg dan toch een auto mee. Die auto's kwamen vaak pas dagen later terug, met duizenden kilometers extra op de teller." Schuilenburg heeft nu in de afspraken met Ackermann de puntjes op de o gezet. Zonder ondertekening stelt de Volkswagendealer absoluut geen auto meer ter beschikking. Herhaling is uitgesloten.

Over de controle op de kasopnames stelt Schuilenburg: Elke afdeling krijgt periodieke overzichten. Als je die goed afvinkt, dan is het na anderhalve maand zeker mogelijk om onjuiste transacties te vinden. Mits je adequaat leest. En na hooguit drie maanden moet zeker duidelijk zijn dat er iets is misgegaan."

Terugboeken

Schuilenburg legt uit dat hij bij hogere bedragen, bijvoorbeeld meer dan twintigduizend gulden, altijd alle belegstukken controleert. Dan is vertrouwen in collega's alleen niet genoeg. Maar soms vertrouwt hij op zijn fingerspitzengefuhl, bijvoorbeeld als het gaat om overboekingen naar de Rijksgebouwendienst. Bovendien ligt er in dat soort gevallen altijd een factuur en kunnen we onjuiste transacties weer laten terugboeken. Dat is in wetsartikel zus en zo geregeld."

Het financiele hoofd concludeert dat de kosten van extra controle op het betalingsverkeer de incidentele schade ver te boven zouden gaan. Hoeveel agenten zal ik in dienst nemen?", vraagt hij retorisch.

Van alle betalingsverkeer gaat nu 99 procent elektronisch. Met pinpasjes wil Schuilenburg ook de laatste procent cash uitbannen. De nu al bestaande functiescheiding zal ook dan preventief werken. Kijk, overal lopen boeven rond. Dus komen er drie functionarissen aan te pas voordat elektronische boekingen naar derden mogelijk zijn. Ik weet wel waar de zwakke plekken zitten, maar die houd ik uiteraard voor mezelf." Schuilenburg wil de kat niet op het spek binden. En de kans dat een hacker inbreekt is zeer, zeer klein, bezweert hij.

Alleen een interne samenzwering zou alle controle teniet kunnen doen. Schuilenburg: Om mezelf te verrijken zou ik moeten samenspannen met medewerkers van FEZ, het college van bestuur en de secretaris van de LUW." Dan zou het gaan om georganiseerde misdaad, beaamt Schuilenburg.

Meeliften

Nu de verdachte gevonden is en bekend heeft, ligt terugvordering voor de hand. Volgens hoofd Juridische en algemene zaken mr H.O. Gorter kan de LUW eventueel meeliften in de strafrechtelijke vervolging om schadevergoeding te krijgen. Een civiele procedure is kostbaar en lijkt onmogelijk, omdat het adres van de verdachte onbekend is. Bovendien valt de verdachte in de categorie kale kip.

Politiewoordvoerder F. Bouwknegt zegt dat de verdachte beslist geen bekende van de politie was. Het vertrouwen dat hij genoot op Studentenzaken lijkt daarmee niet onterecht. Na terugkomst van zijn verblijf bij de noorderzon is hij onlangs gepakt. Zijn bekentenis komt er op neer dat het makkelijk was de boel te belazeren.

Bouwknegt is na bijna drie decennia politiewerk in Wageningen sceptisch over de inspanningen van de LUW om inbraken, diefstal en verduistering te voorkomen. Hij benadrukt dat in veel bedrijven de baas veel stukken ongezien ondertekent. Je kan er bij wijze van spreken een schuldbekentenis van honderdduizend gulden tussen stoppen. Ook die wordt ondertekend." Net als Schuilenburg vindt ook Bouwknegt dat de controle van de periodieke overzichten adequaat moet zijn. Volgens de lezing van Bouwknegt kon de verdachte tien maanden ongestoord zijn gang gaan. Dit strookt niet met het verhaal van Schuilenburg dat onregelmatigheden in ieder geval binnen drie maanden boven water komen.

Drs J.W.M. Hermans, hoofd van de Dean's office, wil eigenlijk niet reageren. De zaak ligt nog zeer gevoelig. Want na twee jaar samenwerken met de verdachte voelen zij en haar collega's zich besodemieterd. Ze wil wel kwijt dat de Dean's office op het verkeerde been is gezet. Het was niet bekend dat de verdachte een strafblad had.

Hermans lucht ook haar hart over de politie. Omdat het geen heterdaadje was, kwam kwestie volgens haar onder op de stapel. Vier keer heeft ze gebeld, vertelt ze, maar ze werd steeds laconiek afgewimpeld.

De controle op de financiele administratie van de Dean's office was volgens Hermans redelijk op orde, na jaren puinruimen. Ondanks de werkdruk, want de opvang van studenten is Hermans' belangrijkste zorg. In januari begon in samenwerking met FEZ een project om zeer nauwgezet de financiele administratie te volgen en te sturen. Op dat moment kreeg de verdachte het heet onder de voeten en ging hij ervandoor.

Re:ageer