Wetenschap - 1 januari 1970

Tien miljoen voor onderzoek naar gifcocktails in ecosysteem

Tien miljoen voor onderzoek naar gifcocktails in ecosysteem

Tien miljoen voor onderzoek naar gifcocktails in ecosysteem

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft samen met de ministeries van OCenW, LNV, VROM en V&W een onderzoeksprogramma in gang gezet om de milieuschade door giftige stoffen te bepalen. De bedoeling is na te gaan wat het totaaleffect is van stoffen als zware metalen, pcb's en pesticiden. Hier is nog weinig van bekend omdat toxicologen meestal naar de effecten van afzonderlijke stoffen kijken

Tien miljoen gulden is beschikbaar gesteld voor dit vijfjarige Stimuleringsprogramma Systeemgericht Ecotoxicologisch Onderzoek. In de race om het onderzoeksgeld zitten onder andere Wageningse onderzoekers van het Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek (IBN-DLO), het DLO-Staring Centrum en de leerstoelgroep Aquatische ecologie en waterkwaliteitsbeheer van de Landbouwuniversiteit. Zij zetten gezamenlijk in op onderzoek van nutriƫnten en toxische stoffen als pcb's en pesticiden. De mogelijke schade die deze stoffen toebrengen, willen ze gaan monitoren in modelecosystemen. In Wageningen staan aquaria met een volume van een kubieke meter waarin aquatische ecosystemen zijn nagebouwd. In deze microkosmossen willen ze verschillende combinaties van stoffen gaan uitproberen. Een van hun hypothesen is dat het terugdringen van nutriƫnten in het water juist leidt tot sterkere vervuiling met stoffen als zware metalen, als gevolg van interacties in het ecosysteem. Hun bevindingen gaan ze verwerken in simulatiemodellen om zo de vertaalslag te maken naar echte ecosystemen

In principe is onderzoek in de natuur te verkiezen boven het lab om milieuschade vast te stellen, maar toxicologen doen dit helaas nog weinig. Prof. dr Marten Scheffer van de leerstoelgroep Aquatische ecologie en waterkwaliteitsbeheer stelt dat het moeilijk is om in de natuur het effect van giftige stoffen te bepalen omdat er allerlei processen tegelijkertijd spelen

Wel zijn er volgens Scheffer sterke aanwijzingen voor milieuschade in Nederland. Onder andere sloten in het Westland en het Ketelmeer, waar de IJssel in uitkomt, zijn volgens hem sterk vervuild met giftige stoffen. Of de gevolgen dramatisch zijn, valt te betwisten. Ecologen weten inmiddels dat een organisme als de vlo acuut doodgaat in dit water en dat sommige waterdieren kaakafwijkingen vertonen. Scheffer: We weten niet veel over de effecten van mengsels van giftige stoffen, maar het is waarschijnlijk dat hierdoor de soortensamenstelling verandert. Ik denk dat we moeten streven naar een minimale impact op de natuur, zodat we niet alleen maar de taaiste planten- en diersoorten overhouden. H.B

Re:ageer