Wetenschap - 13 augustus 2015

Terugkeer van de steur in de Rijn

tekst:
Rob Ramaker

Natuurbeschermers willen de ernstig bedreigde steur terugbrengen in de Rijn. Een goed idee, vindt Erwin Winter, maar er zijn veel open vragen.

Tot in de jaren vijftig zwom hij gewoon in de Rijn. De maximaal 5 meter lange en 1000 kilo zware Europese steur. Inmiddels leeft hij alleen nog in de Gironde bij Bordeaux. Onderzocht wordt of de vis kan worden geherintroduceerd in Nederland. Een waardevolle inspanning, vindt Erwin Winter, DLO-onderzoeker bij Imares. ‘De steur is een iconische vis.’

Waardoor verdween de steur?
‘Deze grote vis is met traditioneel vistuig relatief eenvoudig te vangen. Al sinds de middeleeuwen bestaat daarom sterke visserijdruk op steuren. Behalve visserij zijn ook veel barrières opgericht in de Rijn, zoals stuwen en dammen. De steur heeft nooit last gehad van riviervervuiling, omdat hij toen al was verdwenen.’

Nu gaan we proberen de steur terug te brengen. Heeft dat zin?
‘Zeker. De visserijdruk op de rivieren is verdwenen en veel obstakels ook. Zo staat de Haringvlietdam binnenkort op een kier. Ook is de Rijn minder vervuild. Bovendien wordt het huidige leefgebied in de Gironde minder geschikt voor de steur door klimaatverandering – er is nu een laag voortplantingssucces – terwijl de Rijn en Elbe wel geschikt blijven als toekomstig leefgebied.’

Hoe groot is de kans op succes?
‘Dat is moeilijk in te schatten. Het is niet duidelijk hoe ernstig sommige knelpunten zullen zijn. Neem de visserij op de Noordzee. Het is de vraag bij hoeveel soorten visserijactiviteiten de steur wordt bijgevangen en of de vis na de juiste behandeling ongedeerd terug in zee kan. De Rijn is weliswaar schoner, maar het "estuariene karakter" – een dynamische riviermonding waar zoet geleidelijk in zout overgaat – is verloren gegaan. Er zijn aanwijzingen dat dit soort habitats minder essentieel zijn voor succes dan gedacht, maar het blijft vooralsnog onduidelijk.’


Re:ageer