Organisatie - 19 december 2016

Tekeningen Fiep Westendorp ontdekt

tekst:
Roelof Kleis

In het magazijn van de afdeling Speciale Collecties van de bibliotheek in Forum is een serie nooit gepubliceerde tekeningen van Fiep Westendorp ontdekt. De bijzondere tekeningen illustreren veilig werken in de tuinbouw.

© Fiep Amsterdam Ltd; Fiep Westendorp Illustrations

De 22 tekeningen zaten in een bruine envelop die sinds het opheffen van het Museum Historische Landbouwtechniek aan de Mansholtlaan in bezit van de bieb is. Op de envelop staat dat de tekeningen door Pien Sprenger zijn gemaakt, de dochter van de hoogleraar Tuinbouwplantenteelt A.M.Sprenger. Hij zou ze in zijn colleges hebben gebruikt. Als zodanig zijn ze volgens conservator Speciale Collecties Liesbeth Missel in de catalogus opgenomen.

Jip-en-Janneke stijl
Afgelopen zaterdag was het precies honderd jaar geleden dat illustrator Fiep Westendorp werd geboren. Zij is vermaard om haar tekeningen bij Jip en Janneke en andere boeken en verhalen van schrijfster Annie M.G. Schmidt. Heel 2017 staat in het teken van een eeuw Fiep. In aanloop naar die festiviteiten herinnerde Missel zich de tekeningen in het magazijn. Die leken wel heel erg op die van Fiep Westendorp. Ze besloot er nog eens naar te kijken.

FWgerredschap.jpg

‘Begin van de maand heb ik pdf'jes van de serie laten maken en die naar de Fiep Westendorp Foundation gestuurd’, vertelt ze. De stichting was er snel uit. ‘Ze zijn onmiskenbaar door haar gemaakt.’ Er is inmiddels ook ander onomstotelijk bewijs dat niet Sprengers dochter, maar Westendorp de tekeningen heeft gemaakt. Missel vond een handgeschreven vel papier met informatie over de achtergrond van de tekeningen.

De prenten zijn in 1965 gemaakt in opdracht van het Wageningse Instituut voor de Tuinbouwtechniek (ITT). De tekeningen waren bedoeld als illustratiemateriaal voor de instructiefilm Waarom Zo? Enkele regels voor werkvereenvoudiging in de bloemisterij. Het concept van de aftiteling van de film is in bezit van de bieb. Op die aftiteling staat dat de prenten door Westendorp zijn gemaakt. Daar staat ook dat de opdracht voor de film komt van de Vereniging de Nederlandse Bloemisterij.

Ze zijn onmiskenbaar door haar gemaakt
Liesbeth Missel, conservator Speciale Collecties

Missel heeft met hulp van namen op die aftiteling verder gespeurd. ‘De vrouw van een van hen wist zich nog te herinneren dat haar inmiddels overleden man destijds contact met Westendorp had gehad. Ze waren bij haar uitgekomen, omdat iemand binnen het instituut haar kende.’ Pogingen om de film boven water te krijgen zijn tot op dit moment gestrand. Missel betwijfelt zelfs of de film daadwerkelijk is gemaakt.

FW.benut de zwaartekracht.jpg

Missel vond wel een boekje over hetzelfde onderwerp als de film, het ergonomisch en veilig werken in de bloemisterij. Het boekje Naar werkvereenvoudiging in de bloemisterij werd ook in 1965 gemaakt in opdracht van de Vereniging de Nederlandse Bloemisterij. Diverse hoofdstuktitels in het boekje komen overeen met de titels van de prenten. In plaats van de prenten zijn evenwel foto’s gebruikt. Missel vermoedt dat de prenten van Westendorp te frivool waren voor serieus bedoeld instructiemateriaal.

Beeldbank
De vondst in het magazijn van de bieb is volgens Missel bijzonder, omdat Westendorp zuinig was op haar originelen. ‘Ze was er erg op gespitst om die in eigen beheer te houden. We zijn een van de weinige die originele tekeningen hebben.’ Missel zegt de 22 tekeningen (28 x 31 cm) komend jaar zeker te gaan exposeren. Ze zijn in ieder geval nu al te bezichtigen in de
beeldbank van Wageningen University & Research.  


Re:ageer