Wetenschap - 28 juni 2019

Te koop: goede muggenval tegen malaria

tekst:
Albert Sikkema

Startup PreMal BV heeft een nieuwe geurval ontwikkeld voor insecten om malaria in Afrika te bestrijden. De kern van het bedrijf is een nieuw ontworpen muggenval door oprichter Henry Fairbairn. Volgende stap: hoe verkoop je ze in Afrika?

©Guy Ackermans

PreMal, afkorting van Preventing Malaria, is officieel drie maanden oud, maar eigenlijk besloot oprichter Henry Fairbairn in december vorig jaar dat hij een bedrijfje wilde starten. De Engelsman Fairbairn deed een masteropleiding in Integrated Product Design aan de TU Delft. ‘Ik was op zoek naar een thesisproject and las op een poster in de lift op de universiteit dat Wageningen op zoek was naar een ontwerper om insectenvallen te maken. Ik haat insecten en het idee om ze te vangen, sprak me erg aan.’

MTego
Fairbairn voerde gesprekken met de leerstoelgroepen Entomologie en Experimentele Zoölogie en startte een vijf maanden durend project waarin hij negen verschillende typen insectenvallen ontwierp en testte. Daarna combineerde hij de beste onderdelen van de ontwerpen en ontwikkelde de MTego-val. ‘MTego betekent "val" in het Swahili', zegt hij. ‘Deze val vangt vier keer meer muggen dan de bestaande geurvallen, zoals de Suna-val die Wageningen in 2016 gebruikte om malaria te bestrijden op het eiland Rusinga in Kenia.’

Businessplan
De resultaten met de MTego-val waren erg goed, maar de vraag was: hoe maak je de val beschikbaar voor de mensen in Afrika? Met die vraag kwam Fairbairn in contact met StartLife en besloot hij te verhuizen naar Wageningen. Tijdens het intakegesprek stelde StartLife hem moeilijke vragen over zijn businessplan, waarop Fairbairn besloot om zijn Italiaanse studievriend Lorenzo Fiori te vragen als partner. ‘Lorenzo had al ervaring opgedaan in een andere startup in Delft.’

Markt
Tijdens het Accelerator-programma van StartLife was het tweetal vooral bezig met een marktverkenning in Afrika. Wie zou geïnteresseerd zijn om hun val te kopen? ‘We zijn eerst gaan kijken naar kapitaalkrachtige klanten, zoals hotelketens, safari-ondernemingen en voedingsbedrijven. Westerse toeristen zitten graag buiten te dineren, maar kunnen dan last krijgen van muggen en malaria oplopen. Met enkele insectenvallen kun je dat voorkomen’, aldus Fairbairn. ‘We hebben al enkele geurvallen op het terras van hotels in Kenia geïnstalleerd, zodat de bedrijven het nut van de insectenval kunnen zien.’

Zonnepanelen
Maar PreMal wil ook muggenvallen verkopen aan minder koopkrachtige klanten, zoals huishoudens in Afrikaanse dorpen. Om die reden zoekt Fairbairn samenwerking met bedrijven die zonnepanelen leveren in Afrika. ‘Deze bedrijven verkopen zonnepanelen voor 500 a 1000 euro aan arme families die ze dan gedurende twee of drie jaar kunnen afbetalen. Wij willen de muggenval aanbieden als een extra optie bij het zonnepaneel.’ De val van PreMal heeft een beetje stroom nodig, omdat de val een ventilator gebruikt om de muggen te vangen.

Veldproef
PreMal wil graag vervolgondersteuning van Startlife, want Fairbairn moet nog aantonen dat zijn vallen het aantal malariamuggen buiten bij een gebouw drastisch verminderen. Daarom wil hij een veldproef uitvoeren in Malawi met WUR en de Nederlandse zonnepanelenleverancier SolarWorks. De onderzoekers willen MTego-vallen leveren aan dertig tot veertig huishoudens en meten hoeveel muggen ze wegvangen.

Klanten
Op dit moment rondt PreMal gesprekken af met haar eerste klanten en hoopt ze de muggenval begin volgend jaar op de markt te brengen. De val zal ongeveer 150 euro per stuk kosten. De startup onderzoekt ook of ze de val in Afrika kan laten maken, tegen lagere kosten.

Fairbairn: ‘We werken bij de ontwikkeling nauw samen met Wageningen University, zowel met Florian Muijres van Experimentele Zoölogie als met Sander Koenraadt en Jeroen Spitzen van Entomologie. Ze zitten in onze raad van toezicht en ze hebben studenten aangeleverd die een deel van het onderzoek doen. Zonder de universiteit was dit bedrijf onmogelijk geweest.’


Re:ageer