Wetenschap - 14 november 2013

Superkoelcel vervangt energievreters

tekst:
Albert Sikkema

Clusteren van vriescapaciteit bespaart tonnen.
Warmte teruggewonnen voor kantoorruimtes.

Heel ingewikkeld lijkt het niet te zijn. Gewoon heel veel kleine, decentrale energievreters vervangen door één centrale, goed ontworpen faciliteit. Dat kan behoorlijk lucratief zijn, zo weten ze inmiddels bij PSG, want het nieuwe vrieseiland Radix Polaris levert jaarlijks zo’n twee ton aan energiebesparing op. Tijs Breukink kwam de nieuwe koelruimte op 5 november officieel openen.  

Vriezers zijn nodig bij plantwetenschappen, omdat onderzoekers voortdurend werken met DNA, plasmides, eiwitten en andere stoffen, die op -80 graden Celsius gehouden moeten worden. Tot voor kort had de afdeling daarvoor honderd verschillende vriezers, verspreid door het gebouw. De vriezers produceerden warmte als bijproduct, waardoor ze nóg harder moesten werken om het materiaal koud te houden. Dat vrat energie.

Vandaar het idee van een vrieseiland, een serie vriezers in een aparte koelcel, waarbij de warmte die de vriezers produceren direct worden afgevoerd en hergebruikt voor de verwarming van kantoorruimte. Dat moesten de initiatiefnemers, Arjo Meijering en Sjaak van Brugge, helemaal zelf uitdokteren, want er bestond nog geen voorbeeld bij onderzoeksinstellingen. Samen met het Van den Berg Koeltechniek hebben ze Radix Polaris ontworpen. ‘Dit is innovatie die op de werkvloer is ontstaan’, stelde Tijs Breukink. ‘Het gaat om het slim combineren van bestaande toepassingen.’

Storing

Het vrieseiland vervangt 34 oude vriezers, waarmee al twee ton per jaar wordt bespaard op de energiekosten. Bovendien verhoogt Polaris de bedrijfszekerheid. In het verleden viel er nog wel eens een vrieskist uit. Zo’n storing moest dan binnen 4 uur worden opgemerkt en verholpen, anders kon het plantmateriaal worden weggegooid. Het vrieseiland is veel beter geïsoleerd en komt pas na vijf dagen boven de kritieke temperatuur. Bovendien bevat het sensoren die een storing onmiddellijk doorgeven.

PSG heeft de smaak nu te pakken en wil nog enkele kleinere versies van Polaris bouwen om de resterende vriezers te vervangen. Ton van Scheppingen, directeur Bedrijfsvoering bij PSG, heeft ambitieuze doelstellingen op het gebied van energiebesparing. Hij wil dat het gas- en elektriciteitsverbruik bij de kenniseenheid in 2018 is gehalveerd. Dan zijn er nog meer duurzame innovaties nodig, ook in de kassen achter Radix.



Re:ageer