Wetenschap - 16 maart 2011

Succes topruiter zit tussen de oren

VHL-docente Inga Wolframm promoveerde in de sport­psychologie. Ruiters kunnen beter leren presteren, wees onderzoek onder studenten uit.

Inga Wolframm (op de foto als amazone): ‘Communicatie met het paard lijdt onder stress.’


Karakter en succes vormen een veel onderzochte combinatie. Maar sportpsychologisch onderzoek naar de paardensport staat nog in de kinderschoenen. Inga Wolframm is docente Equine, ­Leisure and Sports (ELS) en praktijksportpsychologe bij de Vereniging voor Sport Psychologie in ­Nederland. Ze verrichtte pionierswerk met haar promotie aan de ­Engelse University of Essex, waar ze eerder haar master Bewegingswetenschappen deed.
Ruiters die hun paard als betrouwbaar inschatten, presteren beter, wijst haar onderzoek onder meer uit. Ook ontdekte ze dat mensen met een pittig karakter hun paard vaker als 'minder betrouwbaar' omschrijven. 'Waarschijnlijk komt dat omdat een ­wat agressievere ruiter een dominantere lichaamstaal en rijstijl heeft. Het paard is een vluchtdier en reageert daarop. Daarom moet de ruiter goed doorhebben hoe hij of zij zichzelf gedraagt', aldus Wolframm.
Betere ruiters hebben bovendien niet alleen meer vertrouwen in hun paard, maar ook in de eigen vaardigheden. Ze hebben beduidend minder last van wedstrijdstress. Wolframm: 'Stress leidt tot gespannen spieren, waardoor ­kleine signalen onduidelijk overkomen. De communicatie met het paard lijdt daaronder.' Stress­bestendigheid is dus van groot belang. Wat ook helpt, is de stress als positief ervaren. 'Wanneer je de wedstrijdspanning prettig vindt en denkt dat het je scherp houdt, ga
je beter presteren,' legt de VHL-­docente uit.
Geen invloed
Haar studenten, 'vaak goede ruiters die op niveau rijden', hielpen mee met het verzamelen van de ­enquêtegegevens. Ook deden ze mee aan een proef die aantoonde dat ruiters hun prestaties kunnen verbeteren door meer zelfvertrouwen op te bouwen. Na een psychologische training presteerden de studenten significant beter bij wedstrijden.
Wolframm beschrijft de psychologische training in haar boek Angstfrei Reiten in 7 Schritten dat vorig jaar in Duitsland uitkwam. Een van de onderdelen ervan is naar doelen toewerken. 'Verandering van gedrag begint bij het formuleren van haalbare doelen', legt ze uit. 'Niet: ik wil winnen, daar heb je namelijk geen invloed op. Wel: ik wil rustig overkomen. Je concentreert je dus op jouw optimale prestatie, niet op zaken die je niet kunt controleren.'
Ze mag dan gepromoveerd zijn, voorlopig is Wolframm nog niet klaar. Ze is bezig met een vervolgonderzoek naar de fysieke symptomen van ruiters bij stressvolle situaties en wil een enquête ontwikkelen over mentale vaardigheden in relatie tot het paard. 'Sportpsychologische studies in de paardensport zijn vrij nieuw. Dat moet nog verder worden ontwikkeld.'

Re:ageer