Wetenschap - 15 juni 1995

Studierichtingen keren zich tegen onderwijsplan

Studierichtingen keren zich tegen onderwijsplan

De studierichtingscommissies aan de LUW zijn uitermate ontevreden over de nieuwste onderwijsplannen van college van bestuur en universiteitsraad. Sommige richtingen zijn tegen blokonderwijs, andere willen de specialisaties behouden, weer anderen zien de onderwijsinstituten op deze manier niet zitten. Je lost de onderwijsproblemen niet op door de structuur te veranderen."


Waarom het college van bestuur en de universiteitsraad deze veranderingen zo graag willen, blijft voor mij een raadsel. Ik heb nog nooit een keihard motief gehoord voor de onderwijsinstituten en de onderwijsnota 2000." Prof. dr ir P.C. Struik, voorzitter van de studierichting Landbouwplantenteelt, verwoordt met deze woorden de gevoelens van veel leden van de richtings-onderwijs-commissies (roc's).

De onderwijsplannen, goedgekeurd door de universiteitsraad op 30 mei, zijn niet in goede aarde gevallen. Voor sommige roc's, die de plannen moeten gaan uitwerken, is de maat zelfs vol. Wij hebben in een brief aan de universiteitsraad geschreven dat wij tegen de verblokking van het onderwijs zijn en daar dus ook niet aan zullen meewerken", vertelt de secretaris van Levensmiddelentechnologie, ir J.C. de Wit. Wij vinden het opdelen van het onderwijs in blokken onzin en willen daar dan ook geen tijd in steken. We zullen wel zien wat het antwoord daarop is." Ook bij enkele andere T-richtingen zal een dergelijke strategie worden gevolgd.

Diezelfde houding heeft Economie-secretaris dr ir L.H.G. Slangen. Wij zijn al bezig met een nieuw programma. Binnenkort zullen we daarmee naar de vaste commissie onderwijs en het college gaan. Ik kan nu al zeggen dat we op een aantal cruciale punten zullen afwijken van Onderwijs 2000. Wij hebben bijvoorbeeld wel specialisaties opgenomen en wel een verplichte stage. Het beroepenveld hecht juist zeer sterk aan deze twee punten, die de raad nu heeft geschrapt. Wij gaan er dus gewoon van uit dat wij vrijstelling krijgen op deze punten. Zo niet, dat is er een groot probleem."

Herkenbaarheid

Het college wil af van de vele specialisaties, omdat elke specialisatie een hele rij verplichte vakken met zich meebrengt. Door het aantal specialisaties te verkleinen, wordt automatisch het aantal verplichte vakken kleiner en dat is een forse bezuiniging. Het college houdt vol dat afschaffen geen schadelijke gevolgen zal hebben voor de herkenbaarheid van studenten en studierichtingen.

Ook de sterke gerichtheid van de studie op het afstudeervak die in Onderwijs 2000 wordt voorgesteld, is volgens Struik niet in goede aarde gevallen bij het overleg van roc's. De commissies vinden dat daarmee een van de belangrijkste kenmerken van de Wageningse studie komt te vervallen, namelijk de brede orientatie.

Het is opmerkelijk dat de meeste roc's, toch de primair verantwoordelijke voor het onderwijs, absoluut niet zitten te wachten op de veranderingen. Het college gaat er prat op dat de operatie een kwaliteitsimpuls zal betekenen voor het onderwijs, maar dat zien de roc's toch echt anders. Struik noemt de passages over kwaliteitsimpulsen dan ook een doekje voor het bloeden voor de bezuinigingen. Wel is het plezierig", vindt roc-voorzitter dr ir H.W.J. van den Broek, dat het college eerlijker is geworden. Ze durft tegenwoordig te zeggen dat bezuinigen een belangrijk argument is. Maar bezuinigen en kwaliteit verhogen zijn natuurlijk tegenstrijdige zaken. Het zal averechts werken; ik merk dat het plezier om te doceren bij velen minder wordt."

Volgens voorzitter mr A. van Eldijk van de roc Rurale ontwikkelingsstudies komen er eerder negatieve dan positieve impulsen op het onderwijs af. Hij doelt op het instellen van zogenaamde onderwijsinstituten. Deze samenwerkingsverbanden tussen roc's moeten het geld gaan verdelen tussen de roc's. Van Eldijk: Zoiets moet je dus niet doen in tijden van bezuinigingen. De kans is dan erg groot dat het geld naar die vakgroepen gaat die het best vertegenwoordigd zijn in de instituten, en niet naar de vakgroepen die het beste en nieuwste onderwijs hebben."

Het primaire probleem van de universiteit is namelijk de onderwijsvernieuwing", vervolgt Van Eldijk. Het onderwijs sluit steeds minder aan bij de maatschappelijke en wetenschappelijke ontwikkelingen, en de interesse van vwo'ers. Dat is een serieus probleem dat je niet oplost door de structuur van het onderwijs te veranderen. Het bestuur zou juist de onderwijsvernieuwing een gerichte ondersteuning moeten geven, faciliterend voor vernieuwing." Want uiteindelijk, en dat is de mening van de meeste roc's, moet vernieuwing en verbetering van het onderwijs toch op de werkvloer plaatsvinden en niet op het hoofdgebouw.

De roc's hebben ook kritiek op het blokken-onderwijs, dat raad en college willen invoeren. In het derde jaar moet het onderwijs in grotere eenheden worden gegoten. Na elk blok moet gelijk het examen volgen. De praktische invulling van blokonderwijs weten ook de bestuurders nog niet, maar daar komt nog een nota over. Intussen vragen de roc's zich af waarom de bestuurders dan voor de blokken kiezen.

De voorzitter van de roc Landbouwtechniek, dr J. Bontsema: Als dat echt interdisciplinaire onderwijselementen moeten worden, hebben wij daar grote problemen mee. Wij zijn een technische richting en ik zie geen mogelijkheden om bepaalde zaken samen te voegen. Ook het beroepenveld heeft nadrukkelijk aangegeven dat ze goede technisch geschoolde afgestudeerden wil met goede fundamentele kennis." Van Eldijk voelt wel wat voor blokken, mits dat leidt tot een consistente programmering met meer inhoudelijke samenhang.

Tevreden

Bontsema is ondanks de collegeplannen niet van plan veel te wijzigen in het programma. De studenten zijn tevreden over het programma, de kansen op de arbeidsmarkt zijn goed. Het college kan wel zeggen dat het de rendementen wil verhogen, maar je moet gewoon erkennen dat je als universiteit nauwelijks invloed hebt op de student."

Levensmiddelentechnologe De Wit: Als de student minder tijd krijgt voor de studie, zal hij sneller gaan studeren. Dat merken we nu ook al. Neem die kleine vakjes die het college wil opheffen. Studenten bouwen hun programma bewust op en kiezen niet zomaar een klein vakje. Dat is altijd een onderdeel van een groter geheel. Het rendementsprobleem los je echt niet op met een andere structuur. Wij zullen daarom gewoon doorgaan met de verbeteringen en evaluaties die wij altijd al uitvoeren."

Vijf herprogrammeringen heeft Struik nu al gehad in zijn tienjarige hoogleraarsloopbaan. Voor De Wit is de maat vol, Bontsema gaat weinig veranderen, Slangen zet zijn zin door. Is het moment aangebroken dat de roc's het heft in eigen hand nemen? Struik, die vorig jaar het roc-overleg oprichtte, zegt dat er weleens over gesproken is om er gewoon mee op te houden. Uiteindelijk komt dat er dan toch weer niet van. Blijkbaar werkt de verdeel-en-heersstrategie nog steeds op deze universiteit. De loyaliteit is nog steeds groot genoeg. De roc's gaan toch maar weer gewoon de collegeplannen uitvoeren. Wel merk je dat steeds meer medewerkers de roc's gaan bemannen. Blijkbaar zien de richtingshoogleraren weinig heil meer in het roc-werk."

Re:ageer