Wetenschap - 1 januari 1970

‘Studenten moeten meer actief gaan leren’

‘Studenten moeten meer actief gaan leren’


Er waait een nieuwe wind door de middelbare en hogere beroepsopleidingen
over landbouw en milieu. Opleidingen moeten meer gericht worden op
competenties. Dat zijn bekwaamheden die de student later in zijn beroep
succesvol maken. Actief leren is de trend. Passief leren uit een boekje is
er daarbij nauwelijks meer bij. Volgens prof. Martin Mulder is het geen
oude wijn in nieuwe zakken.

De leerstoelgroep Onderwijskunde, onlangs omgedoopt tot de leerstoelgroep
Educatie en Competentie Studies, heeft een vijfjarig onderzoeksprogramma
afgesloten over ‘actief en constructief leren in het agrarisch
beroepsonderwijs’. In een boek en een conferentie presenteerde de groep de
resultaten. De behoefte aan meer competentiegericht onderwijs komt vooral
van de studenten zelf, zegt prof. Martin Mulder. Studenten willen niet meer
steeds hetzelfde leren zonder dat ze daar het belang van inzien voor hun
latere werk. Maar ook in het bedrijfsleven zijn competenties een steeds
belangrijker rol gaan spelen in het personeelsbeleid en die ontwikkeling
beïnvloedt het onderwijs.
Als het goed gedaan wordt, is de omslag naar competentiegericht onderwijs
een behoorlijke ingreep, denkt Mulder. Naast kennis vergaren en
vaardigheden opdoen, komt er in het onderwijs meer aandacht voor attitudes.
Scholen moeten onderzoeken welke competenties het meest relevant zijn voor
de beroepspraktijk. Die competenties moeten dan vertaald worden in
programma’s en leertaken van de opleidingen. De manier van toetsing
verandert ook. Want het gaat niet meer alleen om het testen van kennis of
vaardigheden, maar om een proeve van bekwaamheid in het oplossen van
relevante problemen uit de beroepspraktijk.
Ook het verloop van de studie gaat anders. Voorafgaand aan de opleiding
maken studenten samen met de school een individueel assessment van wat ze
al kunnen. Hier krijgen ze dan vrijstellingen voor. Mulder: ,,De student
wordt daardoor meer serieus genomen. Zinloze en frustrerende lessen over
stof die de student al beheerst horen tot het verleden.’’ De student maakt
een persoonlijk ontwikkelingsplan, een aanpak uit het bedrijfsleven, waarin
de student een persoonlijke gang door de studie uitstippelt. Gaandeweg
houdt hij een portfolio bij van wat hij al bereikt heeft.
Die individuele aanpak is veel duurder dan een ouderwets hoorcollege,
tenzij de docent zijn werk anders gaat opvatten, denkt Mulder. De docent
hoeft geen kennis meer over te dragen, maar moet studenten begeleiden in
hun eigen persoonlijke leerproces. Scholen delen het werk van docenten ook
anders in. AOC Oost kiest er bijvoorbeeld voor docenten meer tijd te geven
voor coaching en toetsing. Ook krijgen studenten zelf meer
verantwoordelijkheid.
Het management en de docenten van scholen moeten mee veranderen om het
nieuwe onderwijs te kunnen invoeren. Competentiemanagement biedt een goed
perspectief, ook om het goede voorbeeld te geven aan de leerlingen en
studenten. | J.T.

Boek: Biemans, H., M. Mulder, R. Wesselink, T. Lans & P. Schlooz (Red.)
(2003). Onderwijsvernieuwing & Groen Onderwijs: Naar Actief en Constructief
Leren. 's-Gravenhage: Reed Business Information. 220 p. ISBN 90 5901 927 X.

Re:ageer