Wetenschap - 1 januari 1970

Studenten maken plan voor Stolwijkersluis

Onderzoekers en studenten van de leerstoelgroep Landgebruiksplanning ontwikkelden in samenspraak met bewoners en overheden een masterplan voor het gebied rondom de Stolwijkersluis bij Gouda. Opmerkelijk, want meestal is dit werk voor commerciële bureaus. De leerstoelgroep gaat het masterplan gebruiken in onderwijs en onderzoek.

De Stolwijkersluis tussen Gouda en de Krimpenerwaard ligt nu nog verborgen onder een weg. 'Er was meer dan tien jaar een conflict over', vertelt projectleider ir. Hetty van der Stoep. 'De sluis is een rijksmonument, maar het hoogheemraadschap wilde hem liever slopen. Het is nu een zwak punt in de waterkering en restauratie zal veel geld kosten. Andere groepen willen de sluis echter behouden.'
De sluis ligt in een buurtschap tussen de stad en de polders. 'Als je de sluis zou slopen, haal je het hart van de buurtschap weg', aldus Van der Stoep. Het hele plan is er dan ook op gericht de sluis te behouden en zo de relatie tussen stad en land te versterken. 'Uitgangspunt is dat de sluis weer doorvaarbaar moet worden', vertelt Van der Stoep. 'Dan heeft hij weer een functie voor het gebied. Tegelijkertijd kunnen we dan de buurtschap Stolwijkersluis opwaarderen.'
Naast het herstel van de Stolwijkersluis lagen er nog een paar andere opgaven in het gebied. Bewoners maken zich vooral zorgen over een nieuwe randweg dwars door het gebied. En de Dienst Landelijk Gebied (DLG) en de landinrichtingscommissie Krimpenerwaard zijn bezig met plannen voor een recreatief groengebied.
De leerstoelgroep heeft verschillende meepraatsessies gehouden om de diverse partijen bij elkaar te brengen. 'De openheid in het proces werd erg gewaardeerd en heeft geleid tot een plan dat breed gesteund wordt in Gouda ', aldus Van der Stoep.
Behalve een doorvaarbare sluis bevat het masterplan ideeën voor een passantenhaven, recreatieve wandel- en vaarroutes, een stadstuin met ‘struinnatuur’ en kunst, een zorglandgoed, en de inpassing van de randweg in het gebied. De betrokken overheden gaan het masterplan dit jaar verder uitwerken. Dat gaat niet zonder slag of stoot, verwacht Van der Stoep. 'Het hoogheemraadschap is terughoudend en de gemeente Gouda heeft weinig capaciteit. DLG stelde zich vooral reactief op, maar wil nu actief aan de slag.'
De studenten Landschapsarchitectuur en ruimtelijke planning Famke Bakker, Guido Kuijer en Remco Jutstra onderzochten welke cultuurhistorische waarden er in het gebied voorkwamen en hoe die in het masterplan passen. Ze spraken met lokale historische verenigingen, gemeentelijke historici, geschiedenisstudenten die onderzoek deden naar het gebied, en bewoners.
'We vormden een multidisciplinair team', vertelt Kuijer. 'Famke als landschapsarchitect, Remco deed de specialisatie cultuurhistorie, en ik ben planner. Aan de hand van Remco's cultuurhistorische kennis en mijn planningskennis heeft Famke prikkelende aanzetten gegeven voor het ontwerp. Het was al snel duidelijk dat we het beste resultaat zouden bereiken wanneer we zouden proberen om ieder zijn specialisme te laten ontwikkelen en gebruiken in het project. Zo voorkom je dat interdisciplinair onderzoek ontaardt in moeilijke discussies.'
Het is bijzonder dat een universiteit zo direct betrokken is bij een masterplan, zegt Van der Stoep. 'Het masterplan was voor de leerstoelgroep een mooie aanleiding om te kunnen reflecteren op theorie door zelf actief betrokken te zijn bij het planproces. We zullen onze ervaring in het onderwijs bijvoorbeeld kunnen gebruiken wanneer het gaat over de manier waarop je cultuurhistorie, planning en ontwerp kan combineren. Daarnaast gebruik ik Stolwijkersluis als inspiratie bij mijn promotieonderzoek.'
Ook Kuijer is te spreken over het project. 'Binnen het onderwijs krijg je wel praktische opdrachten, maar een specifieke opdracht als deze, dat kenden we niet. Ik werk nu parttime bij de leerstoelgroep Sociaal-ruimtelijke analyse, en ook daar zie je dat er vraag is naar de kennis en vaak creatieve inzichten van de universiteit. Anders dan adviesbureaus kan de universiteit wat langer stilstaan bij een wetenschappelijke verdieping. Daarbij wordt ook de samenwerking met Alterra steeds belangrijker.' / MW

Re:ageer