Student - 2 maart 2010

Studenten VHL willen de galg terug

1

In de Sysselt tussen Bennekom en Ede stond vroeger een galgenberg. Studenten van VHL-Velp weten ongeveer waar. Zij adviseren Geldersch Landschap de galg opnieuw op te richten. Ter lering en vermaak.

De oudste kaart van de Sysselt waarop wegen zijn aangegeven stamt uit 1771.
Helemaal zeker over de exacte ligging van de galgenberg zijn James Schadenberg, Kees Schep, Ron Kamperman en Dennis van Hooren niet. Misschien dat nader onderzoek die uit kan wijzen. 'Maar voor de visualisatie van de geschiedenis maakt die ligging eigenlijk niet zoveel uit', vindt Schadenberg. De galgenberg is een van de meest markante zaken uit de geschiedenis van het huidige bos de Sysselt.
Detective
Schadenberg en zijn groep zetten die geschiedenis voor het Geldersch Landschap op papier, in het kader van een minor Archeologie en Cultuurhistorie. Ze spitten het Gelders Archief in Arnhem uit, keerden bibliotheken binnenstebuiten, spraken met lokale amateurhistorici en kamden de hoogtekaarten van het Algemeen Hoogtebestand Nederland uit op zoek naar veelbetekenend reliëf. 'Archeologisch speurwerk. Je voelt je soms net een detective', vat Schadenberg de kick van het speuren samen.
Rentmeesters
Ede wil een nieuwe woonwijk bouwen aan de oostkant van het dorp. Als uitloopgebied wordt het aangrenzende bos de Sysselt dan nog belangrijker dan het nu al is. De VHL-studenten haalden de historie boven tafel en deden aanbevelingen hoe die zichtbaar te maken. 'Het leuke van de Sysselt is dat er veel over bekend is', aldus Schadenberg. 'Over een willekeurig ander bosgebied vind je niet zoveel informatie. Ook al zijn veel dingen niet duidelijk beschreven.' Vooral de meer recente geschiedenis vanaf de 17 de eeuw is netjes vastgelegd. Rentmeesters hielden nauwkeurig de (economische) ontwikkelingen op 'hun' land bij. Van die ontwikkelingen is nog veel te zien. Als je er oog voor hebt en als je weet wat je moet zien. Oude wegenstructuren bijvoorbeeld, wildwallen en scheidingsbomen.
Galgenberg
Van een van die oude wildwallen is nog steeds een goed bewaard stuk over. Het gaat om een oude, ruim vijftien kilometer lange wal tussen Wageningen en Meulunteren. Maar het meest aansprekend is de galgenberg. Volgens Schadenberg leent een galg zich prima om de geschiedenis in beeld te brengen, welhaast zonder dat daar een woord aan te pas komt, schrijven ze in hun rapport. De echte galg stond op een heuvel langs één van de twee grote wegen die vroeger door het gebied liepen. Goed zichtbaar vanuit Ede en de wijde omgeving. Ter waarschuwing voor mensen met kwade bedoelingen. Om die mooie zichtlijnen in ere te herstellen, moet het Geldersch Landschap volgens de VHL'ers maar een paar bomen kappen.

Re:acties 1

  • jan.kijlstra@gmail.com

    Beter laar dan nooit: waar lag die Galgenberg nou eigenlijk?

    Is er een kaart bekend waar hij op voorkomt?

    Reageer

Re:ageer