Wetenschap - 1 januari 1970

Student wordt ondernemer

Je gaat naar een universiteit om onderzoeker te worden, beleidsmedewerker, dikbetaalde adviseur of desnoods docent. Je gaat níet naar de universiteit om te leren hoe je een eigen bedrijf kan opzetten. Toch namen vorige maand zes teams van studenten uit Wageningen deel aan ‘New Venture’, een wedstrijd voor innovatieve ondernemingsplannen. En er zijn meer aanstaande of kersverse ingenieurs die voor zichzelf beginnen. Drie interviews.

Joep van den Broek. / foto Francien Peterse

Een mooi avontuur, zelfs als het mislukt
‘We moeten het hebben van de mensen die ons leuk vinden, zullen we maar zeggen.’ Aan het woord is Joep van den Broek, net afgestudeerd bodemkundige en medeoprichter van stichting Resilience. Een paar weken geleden is hij naar Brazilië vertrokken. Met twee studievrienden die sinds kort ook zijn zakenpartners zijn, werkt hij tussen de indianen aan zijn eerste grote klus.
‘Als de universiteit een onderzoek doet, kost dat achthonderd euro per dag. Wij kunnen dat voor tweehonderd’, vertelt Joep, een dag voor zijn vertrek. ‘We zijn jong, maken amper kosten en met een beetje idealisme en wetenschappelijke interesse komen we totnogtoe een heel eind.’ Hij zit tussen de resten van zijn studentenhistorie. Half ingepakte dozen, een stoffige, uitgeklede kamer. Morgenochtend zit hij in het vliegtuig naar Zuid-Amerika.
Samen met studievrienden Guido van Hofwegen en Gertjan Becx is hij een halfjaar geleden naar de Kamer van Koophandel gestapt om een eigen bedrijf te beginnen. Het werd een stichting die zich richt op onderzoeksprojecten over complexe dynamica in socio-ecologische systemen. Onderzoeksadviezen en scenariostudies over landbouw in Europa en de tropen.
Met wat lef en eerdere contacten binnen de universiteit schreven ze fondsen aan voor een eerste onderzoeksproject: het zoeken naar de duistere herkomst van de Terra Preta’s in de Zuid-Amerikaanse wouden. Dat zijn vruchtbare zwarte bodems die daar eigenlijk niet zouden horen te zijn, en hoogstwaarschijnlijk door de Indianen van vóór Columbus op ingenieuze wijze zijn ‘gemaakt’. ‘Een technologie die verloren is gegaan maar ons veel zou kunnen leren over duurzaam omgaan met tropische bodems’, zegt Joep.
‘Er is geld, en wij hebben niet veel nodig. Je moet een beetje commercieel denken, de contacten hebben en weten wat je wil. De markt bepalen we een beetje zelf. We zijn nog wel erg afhankelijk van de mensen die ons kennen vanuit eerder studentenwerk, maar met originaliteit en een brede focus slepen we zelf de projecten binnen. Je moet niet zitten afwachten maar zelf voorstellen schrijven.’
Collega Gertjan werkt nu een voorstel uit voor een project waarbij de drie vrienden samen met filmacademiestudenten een documentaire gaan maken over microkrediet in Bangladesh. ‘Hij kent het land, het is het jaar van de microkredieten, de Rabobank lijkt geïnteresseerd en zelfs als het mislukt is het een mooi avontuur.’

Martijn Vink



Martijn van Grieken (links) en Wouter Kruger. / foto Guy Ackermans

Van squashpartners tot zakenpartners
Het begon met een idee bij een ondernemersspel, twee jaar geleden. Tot een concreet product hebben hun inspanningen nog niet geleid, maar Wouter Kruger en zijn kompanen Pieter Bijen en Martijn van Grieken gaan wel vrolijk door met H3O. ‘Anders zetten we gewoon wat anders op.’
Vertellen over ‘het product’ wil en kan Wouter niet. ‘Het gaat om een nieuw irrigatiesysteem voor kamerplanten, gebaseerd op een combinatie van huidige technieken. Misschien flauw, maar we moeten voorzichtig zijn omdat het idee niet beschermd is. De techniek is ook nog niet duidelijk. We zoeken op dit moment opnieuw een biotechnoloog voor een afstudeeropdracht.’
Een erg flitsende onderneming is het dus niet. Terwijl het stormachtig begon. ‘We kregen veel enthousiaste reacties op onze ondernemingszin na dat ondernemersspel. Ook bij de landelijke wedstrijd voor productideeën ‘New Venture’, waaraan we daarna meededen, was men enthousiast. We groeiden in het spel. Maar in de praktijk worden we geremd doordat we student zijn. We hebben geen geld te makken en moeten ook nog zorgen dat we afstuderen’, vertelt Wouter.
‘Als we geld hadden gehad om de techniek bij een bureau uit te laten zoeken, waren we met de stroomversnelling meegegaan. Maar je krijgt bij een bank geen lening om een idee uit te werken. Ook niet van de universiteit. Dat viel me tegen en ik denk dat daar wel een taak voor ze ligt. Nu proberen we het met afstudeerders en medewerkers.’
De ondernemers in spe hebben bewust niet geprobeerd het idee te verkopen. ‘We wilden het uitvoeren en leren hoe zoiets in zijn werk gaat, van begin tot eind, en het niet bij een kleine tegenslag aan de kant schuiven. Ik denk nog steeds dat het levensvatbaar is, al zullen we onszelf er niet levenslang mee kunnen onderhouden. Het is geen verloren tijd. Ik ga veel makkelijker om met allerlei vraagstukken, kan presenteren en heb veel contacten opgedaan. De wereld van innovatieve ondernemers zit vol leuke, energieke mensen’, zegt Wouter.
Als dit project stukloopt, zoeken de vrienden gewoon iets anders om hun tanden in te zetten. Ze vormen met hun verschillende karakters een prima eenheid en treffen elkaar zo mogelijk dagelijks op de squashbaan. Wouter: ‘Ik denk dat als je ons drieën bij elkaar zet, met een bal erbij, wat voor bal ook, dat er dan vanzelf ideeën uitrollen. Het gaat een keer gebeuren.’

Yvonne de Hilster



Kasia Markowska (links) en Zuzia Andziak. / foto Guy Ackermans

Milieuvriendelijke mode op maat
Ze zijn Pools en hebben een winkel geopend aan de Wageningse Junusstraat, twee weken geleden. Zuzia Andziak, die in september haar Wageningse masterdiploma behaalde, en kledingontwerpster Kasia Markowska willen in ‘Markoviec’ milieuvriendelijke mode verkopen.
‘We willen de nadruk leggen op duurzame manieren van ontwerpen. En we hebben besloten om dat in Wageningen te doen vanwege de mogelijkheden die de universiteit biedt, en omdat mensen hier op het milieu gericht zijn’, zegt Zuzia. Ze zit aan een grote tafel achter in de nieuwe winkel, waaraan al het ontwerpwerk wordt verricht. Katoen, zijde en andere stoffen liggen netjes gerangschikt per kleur op planken aan de muur. Daar tegenover, langs de andere wand, staan computerschermen. Deze kamer is atelier en kantoor tegelijk.
Vooraan is de winkel zelf. Voorbeelden van het werk van Zuzia en Kasia hangen aan de rekken. Klanten kunnen met behulp van die voorbeelden zelf hun favoriete materiaal, kleuren en stijl kiezen. Het gewenste kledingstuk wordt dan voor hen gemaakt. Kasia: ‘Kleding wordt meestal eerst geproduceerd en daarna op de markt gebracht. Wij doen het andersom. Onze producten en dienstverlening zijn persoonlijk. We gaan aan tafel zitten met een cliënt en bespreken wat hij of zij wil.’ Binnen een week wordt het bestelde artikel geleverd. Afhankelijk van het materiaal en de hoeveelheid handwerk kost een bloes 90 tot 130 euro.
Zuzia houdt zich vooral bezig met de milieuvriendelijkheid van de stoffen. ‘Recycling, hergebruik en respect voor de natuur zijn de sleutelwoorden. We werken nu nog met wat we kunnen krijgen, maar vanaf januari hopen we voornamelijk duurzame materialen in huis te hebben, die geproduceerd zijn zonder schadelijke chemicaliën. Het is wonderlijk wat voor natuurlijke materialen er allemaal zijn. Er is bijvoorbeeld ook stof die wordt gemaakt van ananas.’
De vrouwen hebben hun spaargeld in de zaak gestopt, en worden gesteund door hun ouders, die helemaal achter het idee staan. Zuzia: ‘Onze filosofie maakt ons product uniek. Van het kledingstuk dat je koopt bestaat er altijd maar één, en dat is gemaakt met respect voor de natuur.’

Laurien Holtjer

Studenten Ondernemers Centrum
Wageningen UR kent sinds een jaar het StOC (Studenten Ondernemers Centrum), dat studenten die een onderneming willen starten op weg wil helpen. De organisatie biedt advies en eventueel kantoorruimte, en organiseert een paar keer per jaar activiteiten als workshops, lezingen, excursies en een ondernemersspel. Zo’n tachtig studenten hebben tot nu toe interesse getoond in de activiteiten. Onder de bezoekers van de activiteiten is ook een handvol studenten dat al een bedrijf heeft, variërend van een ruimtelijk ontwerpbureau tot een paardenwinkel op internet. Informatie op www2.wur.nl/stoc.

Re:ageer