Wetenschap - 27 juni 2018

‘Strengere regels etiketten riskant voor kleinbedrijf’

tekst:
Tessa Louwerens

Termen als ‘ambachtelijk’ zetten consumenten op het verkeerde been, evenals plaatjes van vruchten op producten die bijna geen fruit bevatten. De Europese consumentenkoepel BEUC wil daarom dat er strenger regels komen tegen misleidende etiketten. Goed idee, zegt Kai Purnhagen van de leerstoelgroep Law and Governance, maar let op de kleine ondernemers.

© Shutterstock

Wanneer is een etiket misleidend?
‘Grof gezegd is een etiket volgens de Europese regels misleidend wanneer het verwachtingen schept die niet overeenkomen met de feiten. Om te bepalen of iets misleidend is volgens de wet, kijkt het Europees Hof van Justitie naar wat de "gemiddelde consument" wordt genoemd. Zolang de informatie beschikbaar is, wordt van de gemiddelde consument verwacht dat hij zijn eigen oordeel velt en belangen beschermt.'

Dat klinkt niet erg realistisch.
‘Het is duidelijk dat deze gemiddelde consument geen representatieve weergave is van de werkelijkheid. Onderzoek heeft dat ook aangetoond. Het fundamentele probleem met de huidige wetgeving is dat het met deze benchmark erg moeilijk is om een consument volgens de wet te misleiden. Maar het doel is ook niet zozeer om consumenten te beschermen, maar vooral om harmonisatie op het gebied van etikettering te creëren. Als er striktere benchmarks nodig zijn, kunnen de lidstaten dit regelen via nationale wetgeving. In Nederland gelden bijvoorbeeld strengere regels voor het gebruik van de term “volkoren” op brood. Maar over het algemeen maken landen niet veel gebruik van deze mogelijkheid, waarschijnlijk omdat ze vrezen dat hun wetten in strijd zijn met de EU-wetgeving ’

Wat vind je van het idee voor aanvullende EU-regelgeving?
‘Ik denk dat het goed is om duidelijkere criteria te hebben voor wanneer labels misleidend zijn. Maar je moet daarbij ook rekening houden met verschillen tussen landen. In bijvoorbeeld Scandinavische landen worden de meeste producten via grote ketens verkocht en zijn consumenten gewend om meer bescherming te krijgen. Maar in landen als Bulgarije worden producten voornamelijk op lokale markten verkocht. Kleine ondernemers zijn zich vaak niet eens bewust van de wet. Het zijn ook degenen die vaak termen gebruiken als 'traditioneel' en ‘ambachtelijk’. Bij het opstellen van wetgeving moeten we niet alleen rekening houden met de consument, maar ook met deze kleine bedrijven. Je wilt voorkomen dat ze worden gecriminaliseerd en moeten sluiten, waardoor alleen grotere ketens overblijven.’

Lees ook eens:


Re:ageer