Wetenschap - 1 januari 1970

Strategisch denken en dan beslissen

Strategisch denken en dan beslissen

Strategisch denken en dan beslissen

Binnen de Wageningen-U-gemeenschap is onvrede over vergaande beslissingen van de raad van bestuur zonder dat er een brede discussie over strategische uitgangspunten is geweest. Dit is een terecht gevoel, hoewel men redelijkerwijs niet van direct betrokkenen mag verwachten dat ze afstandelijk en onafhankelijk zullen oordelen over de eigen, op te heffen, activiteiten. Als voorzitter van de stuurgroep STARD die aan de wieg stond van O10 (Tropisch landgebruik) en O20 (Rurale ontwikkelingsstudies) in de jaren tachtig en van de commissie die de thesis-oriented MSc van achttien maanden initieerde, voel ik mij, nu als deeltijdhoogleraar, nog zeer betrokken bij de discussie en met name bij die over het tropenonderwijs. Ik zou graag een strategische visie zien op termijn

In de toekomst zou er, naar mijn mening, geen noodzaak meer moeten zijn voor tropenrichtingen. In een wereld met WTO en Internet, levend in het werelddorp, krijgen we steeds meer te maken met in essentie gelijksoortige problemen hier en in de tropen, zij het dan dat de aard ervan heel sterk kan verschillen. In het westen is er, bijvoorbeeld, vaak slecht contact tussen onderzoek, beleid en praktijk. Er is behoefte aan meer interactie en leeromgevingen. Hetzelfde wordt gezegd door de Wereldbank over ontwikkelingslanden. Er zijn vele andere voorbeelden en ook steeds meer voorbeelden van hoogleraren die zowel in de tropen als in het westen actief en succesvol zijn. Het naar elkaar toegroeien is toch ook een reflectie van de emancipatie die we nastreven? We are all in this together!

Dit zou een pluspunt voor Wageningen-U kunnen zijn: werken aan een nieuw gelijkwaardig model. Dus: economie, sociologie, agronomie, bodemkunde, cultuurtechniek, et cetera, met vele interdisciplinaire varianten, onderwijzen en onderzoeken op basis van algemene wetmatigheden met daarnaast de duidelijke en uitgewerkte mogelijkheid voor tropenspecialisaties. Kennis daarvoor is dan wellicht niet steeds in huis, maar die halen we elders: onderzoekschool CERES of andere universiteiten in binnen- en buitenland

Maar dit verhaal heeft betrekking op een strategische lijn - waar velen het wellicht niet eens mee zijn - zonder dat ik daar een tijdschema op plak. Kan de stap van het opheffen van tropenrichtingen nu al genomen worden? Wat heeft dit voor implicaties? Hoe zorgen we ervoor dat geen kinderen met het badwater verdwijnen en dat de nieuwe schoenen waterdicht zijn en een effectiever profiel hebben dan de oude? Wellicht is 2000 haalbaar voor de verschuiving, maar hier zou nog over gepraat moeten worden

Hetzelfde geldt voor de MSc-opleiding voor studenten uit ontwikkelingslanden. Op termijn moeten we dit - naar mijn mening - afbouwen: MSc-opleidingen horen thuis in de ontwikkelingslanden zelf. We moeten helpen opleidingen op te zetten, gebruikmakend van ICT-technologie, distance learning et cetera. Modules van ons kunnen elders ingebouwd worden. Wageningen-U is in deze geest al heel interessant bezig in Zuid-Afrika

Voor de PhD geldt overigens een ander verhaal: dat is en blijft onze core business. Maar ook hier: waar staan we in dit strategisch traject? Ik denk dat het nu wellicht haalbaar is om de ontwikkelingsgerichte MSc in te bouwen in het reguliere MSc-programma, maar maak me zorgen over werving, communicatie en begeleiding van de buitenlandse MSc-studenten in de komende jaren. Als niet duidelijk is hoe bijvoorbeeld een MSc-succesprogramma als MAKS (Management of Agricultural Knowledge Systems) kan worden gecontinueerd, dan is een verandering nu toch onverantwoord en duidelijk een brug te ver? En er is nog geen aanzet tot het structureel adopteren van universiteiten in ontwikkelingslanden, als we dit tenminste willen

Kortom: we hebben strategische visies-op-termijn nodig, niet alleen voor ontwikkelingsstudies, maar voor alle kerngebieden van Wageningen-U en we moeten vervolgens een tijdpad kiezen op basis waarvan op ieder gewenst moment beslissingen kunnen worden genomen, die passen in de visie. Zo voorkomen we ad hoc-explosies

Hoe krijgen we die strategische trajecten? Hier kunnen we niet alleen maar varen op basis van de NRLO, dit is onze eigen core business. Er is duidelijk een rol voor KLV met haar vele studieverenigingen, en ze vervullen die rol reeds. Ik zou ook graag zien dat Wageningen-U weer een broeinest wordt voor creatieve idee├źn. Dat De Wereld eenzelfde functie in Wageningen heeft als De Balie in Amsterdam. Het borrelt en gist zeker in het Wageningse, maar de energie heeft een wat negatieve lading op dit moment. Het is van levensbelang dit zo snel mogelijk weer om te buigen in positieve zin. Met alle waardering voor de werkgroep Strategie van WUR: ik geloof niet dat je een dergelijk zo belangrijk onderwerp alleen maar kunt delegeren aan een commissie. We moeten daarnaast er zelf constant mee bezig zijn in groepen met steeds wisselende samenstellingen, borrelend en gistend

Re:ageer