Wetenschap - 1 januari 1970

Stoppen met roken scheelt anderhalf miljoen doden

Stoppen met roken scheelt anderhalf miljoen doden


Stel je eens voor dat iedereen in Nederland of Europa stopt met roken. Wat
gebeurt er dan? Hoeveel kankerpatiënten scheelt dat? Hoeveel minder mensen
worden hart- en vaatpatiënten? In haar proefschrift rekende ir Ina Mulder
een aantal scenario’s door. De gezondheidswinst was groot genoeg om een
klein Europees land te bevolken.

,,In Nederland rookt nog steeds iets meer dan dertig procent van de
bevolking’’, zegt de promovenda. ,,Als je dat vergelijkt met andere landen
in de EU is dat nog vrij hoog.’’ Mulder is een voorstander van een stevig
anti-rookbeleid. ,,De wetenschappelijke consensus is dat roken slecht is.
Roken verhoogt de kans op verschillende soorten kanker, maar ook hart- en
vaatziekten en astmatische aandoeningen.’’
Behalve slecht voor rokers is roken slecht voor overheid, omdat het de
staat op kosten jaagt. Toen oud-minister Els Borst opmerkte dat rokers met
hart- en vaatziekten eigenlijk eerst zouden moeten stoppen met roken
voordat ze peperdure medicijnen kregen, viel Nederland over haar heen. Maar
de bewindsvrouw had een punt, blijkt uit Mulders proefschrift.
,,Stel je voor dat alle rokers met een verhoogde kans op hart- en
vaatziekten zouden stoppen met roken’’, zegt de onderzoekers. ,,Je hebt het
dan dus over een subgroep binnen de rokers, die in aanmerking komt voor
statines die hun cholesterol verbeteren. Driekwart van de rokers heeft die
medicijnen niet meer nodig als de groep stopt met roken. Als je kijkt naar
de levensverwachting werkt stoppen met roken zelfs nog beter dan
medicijnen, want de stoppers leven uiteindelijk een paar jaar langer dan de
rokers die medicijnen krijgen.
Dat stoppen met roken het leven verlengt is al langer bekend, maar over de
kwaliteit van de jaren na het stoppen hebben onderzoekers nooit veel met
zekerheid kunnen zeggen. Een noviteit in het proefschrift van Mulder is dat
zij daar wel in slaagde. Door gegevens uit een eerdere studie onder 32.000
Nederlanders opnieuw te bewerken achterhaalde de epidemiologe dat ex-rokers
een beter kwaliteit van leven hebben dan rokers.
,,Kwaliteit van leven is een lastig begrip’’, zegt Mulder. ,,Hoe iemand
zich voelt is subjectief. Het is moeilijk om daar een meetlat naast te
leggen. Maar voor zover dat kon, bleek dat ex-rokers vooral mentaal beter
af zijn. Ze hebben minder emotionele problemen.’’
Een methodologisch probleem daarbij was dat niet duidelijk is wat nu de
oorzaak en wat het gevolg was. Waren de ex-rokers stabieler omdat ze waren
gestopt? Of waren het de stabiele rokers die stopten?
Behalve naar Nederland keek Mulder ook naar Europa, en berekende wat er zou
gebeuren binnen de vijftien landen van de EU als iedereen zou stoppen met
roken. ,,De WHO wil graag dat in 2015 nog twintig procent van de bevolking
rookt’’, zegt Mulder. ,,Ik heb berekend wat er zou gebeuren als die
doelstelling wordt gehaald, en vanaf 1995 de cijfers beginnen te dalen.
Over de periode van 1995 tot 2015 scheelt dat dan anderhalf miljoen
sterfgevallen. Dat is ongeveer de mannelijke bevolking van Ierland.’’ |
W.K.

Ina Mulder promoveert op 13 mei bij prof. Daan Kromhout, hoogleraar
volksgezondheidsonderzoek.

Fotobijschrift:
Ex-rokers zijn vooral mentaal beter af, ze hebben minder emotionele
problemen. | Foto G.A.

Re:ageer