Wetenschap - 21 februari 2008

Stikstofuitstoot toch minder positief voor klimaat

Bossen leggen meer koolstof vast door de menselijke uitstoot van stikstof. Maar dit is stukken minder dan tot nu toe werd gehoopt. Dr. Wim de Vries van Alterra publiceerde vorige week in Nature het bewijs dat de uitstoot van stikstof lang niet zo goed is voor het klimaat als eerdere berekeningen deden vermoeden.

Als er meer stikstof door regen en wind vanuit de lucht in de bossen terecht komt, is dat slecht voor de biodiversiteit. Veel plantensoorten verdwijnen door de bemestende werking. Hoe meer stikstof er echter neerslaat in de natuur, hoe harder de bomen en planten groeien die wel van de rijke gronden houden. De bossen zullen hierdoor meer van het broeikasgas koolstofdioxide absorberen. Dit positieve klimaateffect is alleen een factor tien kleiner dan tot nu werd aangenomen.
Onder leiding van De Vries analyseerde een internationaal team van wetenschappers ruim vierhonderd Europese bossen en toonde aan dat deze tussen de dertig tot zeventig kilogram koolstof per kilogram uitgestoten stikstof vastleggen. Vorig jaar stelde Federico Magnani van de Universiteit van Bologna nog – ook in Nature – dat er voor elke kilogram stikstof zeker vierhonderd kilo koolstof in de bossen vastgehouden werd. Dat komt neer op een vastlegging van circa vijftienhonderd kilo koolstofdioxide. Jaarlijks stoot een gemiddelde Nederlander tussen de elf- en twaalfduizend kilo CO2 uit. Meer stikstofuitstoot zou dus een aanzienlijk deel van het uitgestoten broeikasgas kunnen compenseren en daarmee bijdragen aan de realisatie van de internationale klimaatnormen.
‘Maar zoveel koolstof per kilogram stikstof als Magnani claimt, kan helemaal niet’, zegt De Vries. ‘Een verhouding van vierhonderd zou betekenen dat alle stikstof die op een bos neerkomt wordt vastgelegd in boomstammen. In werkelijkheid spoelt een groot deel van de stikstof uit of wordt vastgehouden in de bodem. Ook vergeet Magnani in zijn redenering de invloeden van andere groeifactoren, zoals beschikbaarheid van water en de temperatuur. Niet alleen stikstof zorgt voor de groei van bomen.’
Nu De Vries met veldmetingen heeft aangetoond dat de hoeveelheden koolstofwaarden die door bomen extra worden vastgehouden inderdaad veel lager zijn, is volgens hem stikstof toch eerder ‘vijand dan vriend’. ‘De negatieve effecten op de biodiversiteit en ook de waterkwaliteit van stikstofneerslag zijn veel belangrijker dan de relatief kleine klimaatwinst’, aldus De Vries.

Re:ageer