Wetenschap - 12 september 1996

Steeds meer organisaties loven aanlokkelijke scriptieprijzen uit

Steeds meer organisaties loven aanlokkelijke scriptieprijzen uit

Elke krap bij kas zittende student heeft in potentie een aardig bijbaantje: meedoen aan scriptieprijzen. Tal van organisaties loven geldprijzen uit die kunnen oplopen tot twintigduizend gulden. Een goede scriptie en het juiste onderwerp zijn de ingredienten voor succesvol meedingen.


Op 23 september zal het er om spannen. Dan weten de LUW-studenten Rene Kilian, Loos van der Loos en Charles Tuyls of zij tienduizend gulden hebben gewonnen. Minister Jorritsma van Verkeer en Waterstaat zal op die dag tijdens de milieutechnologische vakbeurs AquaTech de jaarlijkse scriptieprijs uitreiken. De studenten wisten al dat ze bij de beste acht zaten en vorige week hoorden ze dat ze bovendien genomineerd zijn voor de eerste prijs.

Het drietal heeft onderzocht op wat voor manier afvalwater in huis kan worden gezuiverd en hergebruikt. Drinkwater moet zuiver zijn, water voor de wasmachine stelt minder hoge eisen en toiletwater nog wat minder. We hebben een groot aantal schema's gemaakt en vijf a zes ervan komen naar voren als bruikbaar alternatief. Het zijn systemen om gezuiverd afvalwater opnieuw te gebruiken, om op die manier water te besparen."

De Aquatech-prijs is een van de talloze scriptieprijsvragen. In Wageningen zijn de C.T. de Wit-scriptieprijzen van het Wageningenfonds het meest bekend. Elk jaar kunnen zes studenten elk 1500 gulden winnen voor hun uitstekende scripties. Maar een stapeltje recente universiteitsbladen levert nog eens vijftien verschillende prijzen op. Elke prijs heeft eigen criteria, jury-reglementen, procedures en vooral eigen geldbedragen.

Detailhandel

Een greep uit het diverse aanbod: de stichting Historie Ziekenfondswezen looft dit jaar voor het eerst een prijs van tienduizend gulden uit voor de beste scriptie over het onderwerp ziekenfondsen en hun werkzaamheid. Trappistenbierbrouwerij de Schaapskooi in Berkel Enschot nodigt studenten uit, ook voor de eerste keer, om voor vijfduizend gulden een scriptie te maken over Cisterciensers in het algemeen en Trappisten in het bijzonder. Het Koninklijk instituut voor ingenieurs wil afstudeerscripties zien die betrekking hebben op de afstemming van technologische en maatschappelijke ontwikkelingen en het Ahold-concern looft 7.500 gulden uit voor de beste doctoraalscriptie met creatieve, vernieuwende bijdragen over de ontwikkeling van de detailhandel.

De scriptieprijs van Randstad kent het hoogste prijzengeld. Voor de vierde achtereenvolgende keer looft het uitzendbureau twintigduizend gulden uit voor de beste scriptie over het thema Mens & werk; kwaliteit in dienstverlening. Wij vonden het thema dienstverlening in het wetenschappelijke onderwijs niet voldoende aan bod komen", legt Randstad-voorlichter Thissen uit. Op deze manier kunnen we dienstverlening bij studenten onder de aandacht brengen. En het is natuurlijk voor ons van belang dat we Randstad onder de aandacht brengen". Bij de Randstad-prijs hoort behalve de studentenprijs ook nog een universiteitsprijs voor vijfduizend gulden die aan onderzoek op dit gebied besteed moet worden. De studenten zelf mogen het bedrag vrij besteden. Over het hoge geldbedrag weet Thissen te melden dat er nu eenmaal meerdere prijzen zijn. Om een beetje op te vallen, is een dergelijk bedrag gewoon nodig. Met tienduizend gulden val je tegenwoordig niet meer op".

Dat zal wel meevallen, merken de organisatoren van andere prijzen. Er is nog absoluut geen sprake van tegen elkaar opbieden, zoals bijvoorbeeld de twee literatuurprijzen AKO en Libris doen. De hoogte is meestal tamelijk willekeurig bepaald en simpelweg afhankelijk van het beschikbare budget. De Nationale scriptieprijs van het Parool en de Universiteit van Amsterdam zit op zevenduizend gulden. Ik geloof dat dat een aardige tussenweg was tussen vijf- en tienduizend", herinnert organisator Peter Vermeij zich. Behalve geld ligt voor de winnaars ook publiciteit in het verschiet. De redactie van het Parool maakt namelijk een speciale bijlage met de winnende scripties.

De P.F.J. van Burg-NMI-prijs voor de beste scriptie op het gebied van bemesting, meststoffen en milieu heeft onlangs het prijzengeld opgehoogd van duizend naar vijftienhonderd gulden. Er is maar een prijs op dit vakgebied, dus we hoeven niet te concurreren. Ach, vijftienhonderd gulden leek een redelijk bedrag."

Reisbeurzen

Prijzen van duizend gulden lijken net zo populair als die van tienduizend. Niets wijst er immers op dat studenten gericht gaan werken aan een dure prijsvraag. Alle organisatoren hebben de prijs officieel ingesteld om studenten te stimuleren om bepaald onderzoek te doen. Maar in de praktijk wordt de scriptie gemaakt en, als het uitkomt, opgestuurd. Zelfs de Hartstichting, die jaarlijks 21 reisbeurzen van elk 6500 gulden uitreikt aan studenten, kan niets zeggen over de effectiviteit van de beurzen. We weten wel dat de studenten even wat extra onderzoek doen. Maar we weten niet of ze dat anders ook gedaan zouden hebben en of deze studenten na de reisbeurs in dit onderzoek bezig blijven", aldus een voorlichter van de Hartstichting.

De Stichting ABC-advies staat voor meer onderzoek over de Nederlandse Antillen en Aruba. Maar mr drs A. Reinders gelooft niet dat er door de prijs ook maar een scriptie meer over wordt geschreven. Het is heel moeilijk te meten wat het effect is van zo'n prijsvraag. Ik denk dat de meeste studenten hun scriptie klaar hebben en dan pas bedenken dat ze kunnen meedoen. Ik geef ze ook geen ongelijk. Het is meer een blijk van waardering onzerzijds. Kennelijk komt het aardig over en sturen ze hun scripties naar ons toe." De prijs van de ABC-stichting bestaat nu eens niet uit een geldbedrag, maar uit een reis van tien dagen naar het studiegebied, waar in ieder geval een lezing over de scriptie gehouden moet worden op de universiteit daar.

Rene Kilian: Toe wij net bezig waren, zag ik een aankondiging van de prijs. Dat heb ik wel even in mijn achterhoofd gehouden. Later wezen allerlei vrienden en vriendinnen ons nog eens op die prijs. In mijn onderbewustzijn heeft het misschien wel meegespeeld, maar we waren al heel erg gemotiveerd. Ik denk niet dat we door de prijsvraag een betere scriptie hebben geschreven."

Zesje

Dr L.G. Jansma organiseert voor de Friese academie de prijsvraag voor op Friesland gerichte scripties". Naast de naambekendheid voor de academie opereert Jansma ook uit een zeker wetenschappelijk idealisme. Hij heeft de indruk dat de kortere studietijd op de universiteiten heeft geleid tot een algemene sfeer van proberen een zesje te halen in plaats van er alles aan doen om een negen te halen. Daar kan een prijsvraag nooit helemaal aan voldoen, je moet dat breder doen, maar als studenten dan toch zo snel moeten studeren, moet je ze misschien iets in het vooruitzicht stellen. Dat kan behalve een geldprijs ook een aio-plaats of een publicatie zijn. Dat geeft toch weer wat extra stimulans."

Re:ageer