Wetenschap - 29 augustus 2013

Steeds meer artikelen gratis beschikbaar

tekst:
Hoger Onderwijs Persbureau
3

Wetenschappers publiceren hun onderzoek steeds vaker in zogeheten open access tijdschriften. De keerzijde van dat goede nieuws is dat ze minder vaak worden geciteerd.

Uit onderzoek in opdracht van de Europese Unie blijkt dat het aantal open access artikelen de afgelopen jaren explosief is gegroeid. In de biomedische wetenschappen, biologie, wiskunde, en in de statistiek was in 2011 wereldwijd al meer dan de helft van het onderzoek gratis beschikbaar. Dat zijn zowel artikelen die meteen gratis kunnen worden gelezen als artikelen die na verloop van tijd kosteloos worden. In de sociale wetenschappen, de geesteswetenschappen en de communicatiewetenschappen gaan de ontwikkelingen veel minder snel.

Uit het onderzoek naar duizenden peer-reviewed artikelen blijkt dat artikelen in open access tijdschriften minder geciteerd worden dan artikelen waar abonnees veel geld voor betalen.

De auteurs van het rapport hebben daar wel een verklaring voor. Veel open access tijdschriften zijn relatief nieuw en hebben hun naam nog niet gevestigd, terwijl onderzoekers juist graag verwijzen naar bladen met een onbetwiste reputatie. ‘Het is een enorme uitdaging om dat vanuit het niets op te bouwen’, schrijven ze. Ze zien ook mogelijkheden: ‘Deze tijdschriften kunnen een podium zijn voor minder voorspelbare, meer revolutionaire wetenschap.’

Opmerkelijk genoeg worden artikelen die na verloop van tijd gratis beschikbaar komen – bijvoorbeeld na een half jaar of een jaar – meer dan gemiddeld geciteerd.

Nederland komt in het onderzoek als koploper naar voren: in 2011 was meer dan de helft van de publicaties door iedereen gratis te lezen. Dat geldt ook voor landen als Brazilië, Zwitserland en de Verenigde Staten.

Re:acties 3

  • Piet is er Niet

    Heel goed dat het verandert. De reputatie van de wetenschap zal stijgen als iedereen artikelen kan lezen. Bovendien is het van belang voor de ontwikkelingslanden, waar de $30 die je zonder abonnement voor een artikel betaalt echt veel te duur is.
    Ik ben eigenlijk wel benieuwd wie de publishers zijn achter de dure journals. Wetenschappers willen dat hun werk gelezen wordt en moeten betalen om het gepubliceerd te krijgen, reviewers doen hun werk gratis en de eindgebruiker betaalt ook nog eens! Dat oude systeem stinkt, wat zijn die publishers voor mensen en waar gaat dat geld naartoe?

    Reageer
  • Rob Ramaker

    @S-M-S

    Scherp gezien :)
    Er wordt koortsachtig aan gewerkt, we vinden het zelf ook heel vervelend, geloof me.

    Reageer
  • S-M-S

    Goeie reacties steeds! Spamfilter op de nieuwe site doet het zeker nog niet...

    Reageer

Re:ageer