Wetenschap - 1 januari 1970

Stappenteller vertelt wanneer koe ovuleert

Enkele dagen voordat bij een koe de eisprong plaatsvindt, daalt de hoeveelheid van het zwangerschapshormoon progesteron in de melk van de koe. Boeren kunnen echter niet aan de hand van die afname bepalen wanneer ze hun dieren moeten insemineren, ontdekte een Wageningse aio. Maar in combinatie met een stappenteller zou het moeten lukken.

'Nu kijken boeren naar het gedrag van koeien als ze het moment van inseminatie bepalen', zegt ir Judith Roelofs van de leerstoelgroep Adaptiefysiologie. 'Als koeien blijven staan als ze worden besprongen, zijn ze tochtig. Het probleem met die methode is dat het gedrag bij de helft van de dieren met een eisprong niet aanwezig is. Boeren die hun koeien willen insemineren missen daardoor kansen.'
In Animal Reproduction Science publiceert Roelofs een onderzoek van een alternatieve methode, waarbij ze kijkt naar het hormoon progesteron in de melk. Melk bevat zo'n 25 microgram progesteron per liter, maar als de eisprong nadert zakt de spiegel van het hormoon tot enkele microgrammen per liter. 'Het dalen van de concentratie is een goede voorspeller dat er inderdaad een eisprong aankomt', zegt Roelofs. 'Maar het precieze tijdstip kon ik er niet uit afleiden.' Voor de eisprong is er een tijdvenster van twaalf uur waarin inseminatie moet plaatsvinden.
'Ik denk trouwens wel dat het nuttig is om progesteron te meten', zegt Roelofs. 'Ik denk wel dat je ook naar andere variabelen moeten kijken.' Zo'n variabele is de lichamelijke activiteit van koeien, ontdekte Roelofs eerder. 'Koeien lopen meer als hun eisprong nadert', zegt de aio. 'Als je ze een stappenteller omdoet kun je vrij precies zien wanneer de ovulatie plaatsvindt, maar je hebt ook kans op een vals alarm. Als je ook kijkt naar de concentratie progesteron in de melk kun je dat voorkomen.' / WK

Re:ageer