Wetenschap - 5 september 2002

Stage: Stoute olifanten

Stage: Stoute olifanten

Ren? Quinten, vrije doctoraal Landschapsecologie

Voor mijn onderzoek was ik vijf maanden in Kameroen en daarna nog drie maanden in Zuid-Afrika. In Kameroen zat ik om en om in een instituut in Maroua en dan weer op het veld bij Na'ari. Ik woonde in een lemen hut met een dak van stro. Bij de Fulbe, een bevolkingsgroep daar. Een groot probleem voor hun is de schade die kuddes olifanten aanrichten op hun gewassen. Zo gaan veel voedsel als ma?s en pinda's voor de mensen verloren. Zelf doen de mannen er wat aan door s'nachts op wacht te staan bij de akkers. Maar eigenlijk verplaatsen ze het probleem naar de buurman. Overdag jagen de kinderen de olifanten weg met stenen, tamtams en jerrycans. Ze zijn dan een soort vogelverschrikkers. Er gebeuren ook wel ongelukken, er waren dat jaar al zeven doden. Ik deed onderzoek hoe groot de schade was door de olifanten. In de tijd dat ik er was viel het wel mee. Het was wel heel indrukwekkend om een kudde van honderd olifanten te zien. Eigenlijk zou ik ook nog een ander onderzoek doen, maar de jachtopziener zat door schulden in de gevangenis. De Fulbe-mensen zien blanken als ontzettend rijke mensen die niet hoeven te werken. In het begin vragen ze dan ook veel om geld en cadeautjes. Ook denken ze dat wij niet tegen het ma?smeel kunnen wat ze daar dagelijks met rijst eten. Ze vinden het heel erg raar als ik uitleg dat ons ma?s veevoer is. En daardoor minder geschikt voor consumptie. En Chinezen en Amerikanen, ze zijn allemaal even blank. Ik vind het makkelijker om daar met de moslims om te gaan dan met de christenen. Dat komt doordat moslims geen alcohol mogen. De christenmannen zijn vaak dronkelappen in armoedige kleren. Hun huizen kun je herkennen aan een kruisje op de hut. De Fulbe man trouwt twee keer. Als hij tenminste genoeg geld heeft. Een keer met de vrouw waarvan bepaald is dat hij haar moet trouwen. En daarna trouwen ze vaak een vrouw uit liefde. Iedere vrouw krijgt een eigen tent.

Ik verveelde me daar vaak ontzettend. En hing daar net als de mannen een beetje rond of hing in een boom. Grappig was dat ze totaal niet Westers waren en arm, maar ze hadden wel een tv met videorecorder. In het regenseizoen kijken ze dan goedkope vechtfilms. Eenmaal In Zuid-Afrika, Ouhombe, verbaasde me het dat ze raampjes hadden. En dan zelfs met gordijntjes. Eigenlijk een ontsnapping uit de armoede was het voor me. Ontzettend Westers is het in vergelijking met Kameroen. Was wel een stuk handiger voor contact met het thuisfront. Je kunt simpel bellen en zelfs mailen. Terug in Nederland verwachten vrienden dat je hetzelfde bent gebleven en weer op het oude plekje terechtkomt. Maar je bent zelf wel ontzettend veranderd. | E.T.

Re:ageer