Wetenschap - 16 mei 2002

Stage: Portugese kurk

Stage: Portugese kurk

Anne van Doorn, zevendejaars Biologie

"In Portugal heb ik voor het eerst in mijn leven carnaval gevierd. Het kwam neer op een dag en een nacht verkleed bier drinken. Ik was die dag een figuur uit Harry Potter. Portugezen gaan trouwens altijd eten als er iets te vieren valt. Ze nemen ook de tijd voor een lunch. Dan eten ze geen boterhammen met kaas maar een volledige maaltijd. Ik at tussen de middag meestal warm in de kantine van de universiteit waar ik zat, de universiteit van Evora in midden Portugal. Ik heb in de kantine heerlijke vis gegeten, had altijd wat soep en er was rijstebrij of fruit als toetje. Het fijne van 's middags warm eten is dat je er de hele dag op voort kunt. Portugezen kunnen niet alleen goed eten, ze roken ook veel en doen nauwelijks aan sport. Als ik in het park ging hardlopen, voelde ik me soms een buitenaards wezen.

Ik heb ruim vier maanden in Evora gewoond. In de tweede en derde maand was ik bijna iedere dag op pad om mensen te interviewen over de resultaten van agrarisch natuurbeheer in de provincie Alentejo. Ik heb in die maanden de busmaatschappij flink gesponsord.

Bij agrarisch natuurbeheer worden boeren betaald om het landschap te onderhouden. In de provincie Alentejo gaat het om een uniek cultuurlandschap, het zogeheten montado-systeem. In dit landbouwsysteem staan kurkeiken en steeneiken in lage dichtheden op het land in combinatie met gras of graan en extensieve veeteelt. Als alle boeren de streek verlaten, groeit alles dicht en verdwijnt ook het bijbehorende ecosysteem. Daarom zijn er maatregelen om het landschap in stand te houden, maar de implementatie daarvan gaat niet naar ieders tevredenheid.

De boeren die ik bezocht, trakteerden me vaak op een lunch. Misschien waren ze ook wel blij dat er eens iemand langskwam om te vragen wat ze van de maatregelen wisten en wat ze ervan vonden.

In Lissabon ben ik op het ministerie van landbouw geweest en bij non-gouvernementele natuurbeschermingsorganisaties. Voor de bezoeken aan het ministerie heb ik in Portugal speciaal een pak, een broek met een jasje, gekocht. Ik kreeg van mensen op het ministerie overigens diverse cadeautjes: een mooi boek met de bossen van Portugal, sleutelhangers, flessen wijn. Zelf had ik Deventer koek meegenomen.

De beste manier om het waardevolle natuurgebied met het montado-systeem te laten voortbestaan is trouwens wijn kopen met een kurk en niet met een plastic flessenstop. Een daling van de vraag naar kurk is een grote bedreiging van het systeem. Montado drijft op kurk, het is de economische motor van het gebied."

Yvonne de Hilster

'De beste manier om dat cultuurlandschap te laten voortbestaan is wijn kopen met een kurk'

Re:ageer