Wetenschap - 25 juli 2002

Stage: Hobbelig Zuid-Afrika

Stage: Hobbelig Zuid-Afrika

Trees van Dijk, vierdejaars Economie van landbouw en milieu

"Mijn professor in Stellenbosch werd nogal eens door de chauffeur de auto uitgestuurd om bloemetjes voor me te plukken. Een groot deel van mijn tijd in Zuid-Afrika heb ik in een jeep of in gammele auto's doorgebracht. Rijdend van rijke boer naar rijke boer in de middle of nowhere. Het is ongeveer twee uur rijden naar een boerderij, dus ik kon maar vier interviews per dag afnemen. En die ritjes zijn niet echt comfortabel, met al die zandwegen met keien.

Boeren exporteren hier massaal appels, peren en tafeldruiven. Ik onderzocht voor een exportorganisatie hun milieuzorgsysteem. Ik moet aangeven op welke punten ze de informatievoorziening kunnen verbeteren. Denk dan aan registratie van brandstoffen en spuitmiddelen, en voorlichting aan de werknemers over het milieu. Dat laatste kan erg lastig zijn. De werknemers die appels plukken en verwerken zijn vaak analfabeet. Dan heeft het weinig zin om een handleiding te schrijven.

Gelukkig heb ik in die vier maanden daar niet alleen boeren en auto's gezien, maar ook genoten. Ik zong in een erg goed koor en zwom rond in bergmeertjes of in die heldere zee. Ik verwachtte trouwens woestijn, droogte en de kleur geel aan te treffen, maar het groen deed zeer aan mijn ogen. Schitterende palmbomen, bossen en bergen, het leek soms echt ongerepte natuur. Maar koud dat ik het heb gehad! Mijn hospita had geen centrale verwarming. En 's nachts koelt het daar flink af.

Een opluchting was dat mijn hospita geen huis had met hekken eromheen. Ik ben nogal gehecht aan vrijheid. Door de criminaliteit komen extreem beveiligde huizen voor. En dat terwijl ik voor Zuid-Afrikaanse begrippen in een redelijk veilig gebied verbleef. Maar er zijn 's avonds wel twintig studenten met walkie-talkies nodig om de groene route, een door studenten veel gebruikte weg, te bewaken. Vaak zijn studenten het slachtoffer van criminaliteit. Er was weer net een meisje vlak voor haar studentenflat beroofd en geslagen. Fietsen zijn een erg geliefd object. En de sloppenwijkbewoners krijgen weer de schuld natuurlijk.

De tweedeling is nog steeds goed merkbaar in Zuid-Afrika. Een witte brengt je weliswaar de koffie in het caf?, maar je ziet wel dat die door een zwarte achter de bar wordt gemaakt. Toch denk ik soms dat je de situatie wel kunt vergelijken met Nederland. Zoals wij over Marokkanen, praten zij over zwarten. Maar op de universiteit zijn de studenten erg betrokken met de apartheidskwestie. Er wordt bijvoorbeeld expres gemengd gesport. En we gingen ook de sloppenwijken in om de straatkinderen spelletjes te leren of met ze te sporten. Ik ben eigenlijk nog maar net terug uit Stellenbosch maar het voelt al veel langer geleden. Zucht, nu al die gegevens zien te verwerken."

Esther Tol

'Twintig studenten met walkie-talkies bewaken 's avonds de weg'

Re:ageer