Wetenschap - 7 november 2002

Stage: Contrastrijk Filippijnen

Stage: Contrastrijk Filippijnen

Ir Marieke Koster, Net afgestudeerd Ontwikkelingsstudies

"Het contrast tussen rijk en arm in de Filippijnen is me heel sterk opgevallen. Aan de ene kant heb je in de hoofdstad Manila luxe megawinkelcentra, groter dan Hoog Catherijne. Aan de andere kant zie je kinderen als afval weggeworpen, slapend op straat, zwart van het straatvuil. Die beelden vergeet je nooit meer.

Voor mijn tweede afstudeervak deed ik onderzoek naar het straatonderwijs. Ik werkte gedeeltelijk op straat met kinderen en in kindertehuizen. Kinderen zwerven rond op straat in groepen, barkada's genoemd. Binnen de groep geldt onvoorwaardelijke bescherming. Kinderen lopen weg van huis vanwege misbruik door familieleden, verwaarlozing of alcoholverslaving van ouders. Op straat belanden kinderen in de prostitutie of raken aan de drugs. Ze snuiven lijm om hun hongergevoel en problemen te vergeten. Ze maken vrienden met kinderen die soortgelijke ervaringen hebben. Lijm snuiven breekt hersencellen af, waardoor kinderen ook geestelijk ter gronde gaan. Doordat ik veel omging met straatkinderen keken mensen mij soms vreemd aan, als ik naar lijm stonk in de bus naar huis. De kinderen waren verbaasd dat een blanke interesse voor hen toonde. Ze beschouwen zich als de verworpen kinderen van Manila.

Ze halen geld binnen met bedelen, bloemen verkopen, auto's wassen, zakken rollen en winkeldiefstal. Bendes maken de straat onveilig. Wanneer je een bende verlaat, ben je ten dode opgeschreven. Straatwerkers proberen kinderen te overtuigen dat het beter is de straat te verlaten. Zelden lukt het een straatkind langere tijd in een kindertehuis te wonen. Na drie jaar in een tehuis kunnen ze nog weglopen. Ze zijn op zoek naar vrijheid, willen naar hun vrienden en kunnen de drugs niet loslaten. In veel tehuizen is er te weinig personeel voor voldoende persoonlijke aandacht. Daardoor voelen kinderen zich onbegrepen. Sommige kinderen zitten in een gang. Dan zijn ze vaak ten dode opgeschreven.

Ik had ook contact met een aantal straatfamilies. Zij leven in de bermen langs de weg, in een doos of een duwkar, totdat ze worden weggejaagd of opgepakt. Zo kon ik geen afscheid nemen van veel straatkinderen omdat ze waren opgepakt door de politie, vanwege een festival. Al die schooiers verpesten het aanzien van de stad voor de rijke toeristen, vinden zij.

Zonder dat je echt iets wezenlijk kan veranderen, probeer je toch wat voor de straatkinderen te betekenen. Door te proberen wat van hun leven te begrijpen en respect te tonen voor hun bestaan. Aan de hand van een aantal thema's deed ik activiteiten met straatkinderen om achter hun visie te komen met betrekking tot het leven op straat en de toekomst. Zo gaf ik een seminar over seksualiteit en maakten we toneelstukjes. Daarin zie je voor hun belangrijke thema's terugkomen als alcoholverslaving.

Na mijn afstudeervak heb ik besloten me nog verder te verdiepen in het onderwijs. Ik werk nu als zij-instromer op een zwarte basisschool in Rotterdam."

Esther Tol

"Ze beschouwen zich als verworpen kinderen"

Re:ageer