Wetenschap - 7 maart 2002

Stage: Boliviaans toilet

Stage: Boliviaans toilet

Martijn Koster, vijfdejaars Rurale Ontwikkelingsstudies

"Omdat ik in een van de arme wijken van Cochabamba woonde, had ik geen beschikking over douche en toilet. Om mijn behoeften te doen, moest ik vijf minuten lopen, de berg op, buiten de stad. Hoe verder ik liep, hoe meer priv? ik had. Terwijl je zat, moest je met steentjes de varkens van je vandaan houden. Tegelijkertijd had ik een prachtig uitzicht over de stad. Wel een aparte ervaring.

Mijn wijk had een gebrekkige elektriciteitsvoorziening en maar eens in de vier dagen werd water aangeleverd. Bewoners van het rijkere gedeelte van de stad keken neer op de mensen hier. Het zouden dieven zijn, moordenaars, verkrachters. Ze waren dan ook verbaasd dat ik er durfde te wonen. Ik deed er onderzoek naar de manier waarop mensen zich organiseerden om de problemen in hun wijk aan te pakken: riolering en bestrating bijvoorbeeld.

Bolivia heeft op papier een prachtig gedecentraliseerd bestuursstelsel. Sinds 1995 heeft iedereen een stem in de junta vecinal, de wijkraad. Elk jaar moet iedere raad een plan schrijven hoe ze problemen willen aanpakken. Per inwoner krijgt de wijk dan een bepaald bedrag uitgekeerd van de nationale overheid om met de uitvoering van het plan te beginnen. Er is voorgeschreven dat ongeveer tien procent van dat bedrag in administratiekosten mag blijven hangen. In werkelijkheid was dat bijna negentig procent.

Corruptie. In Nederland vinden we het slecht; in Bolivia hoort het erbij. Het is niet goed, mensen mopperen erover, maar tegelijkertijd profiteren ze ervan. Er zijn binnenkort verkiezingen. De stemmen moeten gekocht worden. Er wordt gestemd op de politicus die zich het meest voor de wijk heeft ingezet. Je kunt niet veel doen tegen corruptie. Bovendien, als jij je strak aan de regels houdt, zijn er wel weer anderen die ervan profiteren. Ik denk dat zelfs de arbeidersbeweging, die zich afzijdig houdt van de politiek, wanneer zij in de regering opgenomen zou worden, zich er aan zou bezondigen. Bovendien zijn er simpelweg geen effectieve wetten die corruptie strafbaar maken. Het geld dat de vorige president ontving om daar de getroffenen van een aardbeving mee tegemoet te komen, is gaan zitten in een priv?-vliegtuig. De kranten stonden er vol mee. Maar voordat die man vervolgd wordt, zijn we weer een aantal jaar verder.

Eigenlijk ben ik tegen corruptie; toch zou ik het niet fout willen noemen. Dan praat ik teveel vanuit mijn Westerse achtergrond. Het is zo ingebakken in de cultuur, dat iedereen er aan meedoet. Je kunt het vergelijken met de Westerse consumentistische houding. Rationeel weet je gewoon dat mensen door het consumentisme uiteindelijk minder gelukkig worden. Toch doe je er zelf aan mee, ben je deel van die cultuur. Dat kun je niet zomaar oplossen.

Misschien moet je proberen corruptie in betere banen te leiden."

Arin van Zee

'Mensen waren verbaasd dat ik daar durfde te wonen'

Re:ageer