Wetenschap - 1 januari 1970

Spelverruwing

Spelverruwing


De wereld wordt steeds onzekerder. De zomerhitte was nog maar net verdreven
of we hadden al sneeuw. Als je nu nog niet ziet dat het weer verandert...
Het is niet alleen meer regen; ook is berekend dat de kans op een
Elfstedenwinter sterk afneemt. Je mag tegenwoordig blij zijn als je er twee
in je leven meemaakt. En zo blijven er nog maar weinig zekerheden over.
Afgelopen week werd bekend dat de scenario's die in de nieuwe
toekomstverkenning van het CPB al weer achterhaald zijn; de groei in India
en China was te laag ingeschat. Reactie van het CPB: het zijn maar
scenario’s, en geen voorspellingen. Tja, het leven blijft verrassen.
Afgelopen week won PSV een wedstrijd in de Champions League; AC Milan
verloor thuis van Club Brugge. Wie verwacht zoiets?
Het is interessant om te zien hoe mensen zich onder zulke omstandigheden
gedragen. Typerend voor groepen die zich met veranderingen geconfronteerd
zien, is een toenemende neiging om zich vooral intern bezig te houden. Dat
zie je ook in Wageningen UR. De positie van de landbouw staat sterk onder
druk, en onlangs zijn we nog getroffen door extra bezuinigingen. En wat
gebeurt er met iemand die enkele minder welgevallige uitspraken doet over
de toekomst van de landbouw (dat deze namelijk veel minder rooskleurig is
als men tot nu toe dacht)? Men stort zich op de boodschapper. Natuurlijk,
het is goed om over dergelijke uitspraken te discussiëren. Maar de manier
waarop dit gebeurt doet meer denken aan een afrekening dan aan een
wetenschappelijke discussie. Inhoudelijke argumenten zijn ver te zoeken.
Sommigen lijken er vooral op uit te zijn een ander verdacht te maken.
Anderen vertonen grijpen terug op oude waarheden (ook zo’n reflex). Zo was
er iemand die beweerde dat de gewraakte voorspelling niet kón kloppen,
omdat het niet overeen kwam met de uitslagen van zijn - tien jaar oude -
scenariostudie. Tja. Na mijn ervaringen met het CPB zou ik hier niet te
veel op vertrouwen.
Om in voetbaltermen te spreken: het zou goed zijn als de scheidsrechter zou
ingrijpen. Enkele spelers verdienen op zijn minst een gele kaart, terwijl
ook rood niet zou misstaan. Probleem is het vinden van een scheidsrechter,
daar ook de hoogstens onder ons zich schuldig hebben gemaakt aan deze
spelverruwing. Waar zijn onze academische waarden gebleven? Uitgeleverd aan
het marktdenken? Hoe is het toch mogelijk dat een instelling als Wageningen
UR, die prat kan gaan op een lange historie van grensverleggend onderzoek
zich nu opstelt als de eerste de beste nukkige multinational? Het lijkt wel
of de tijden van Veerman herleven (‘Als je het hier niet mee eens bent hoor
je hier niet thuis’).
Ik zou bijna pleiten voor een herijking van de academische normen.
Onderscheid maken tussen de spreker en zijn mening. Een centrale rol voor
het debat, maar dan wel open en gericht op uitwisseling van visies. Laatst
las ik een interview met Marijke Vos (Tweede-Kamerlid van GroenLinks). Ze
vertelde dat iedereen in Wageningen vroeger zo enthousiast was; men ging de
wereld veranderen. Daar moet je nu om komen. Een medewerker van een
ijsjesfabriek is nog beter af.
Egbert Lev

Re:ageer