Wetenschap - 7 januari 1999

Speelman herhaalt onderwijsplannen in nieuwe setting

Speelman herhaalt onderwijsplannen in nieuwe setting

Speelman herhaalt onderwijsplannen in nieuwe setting
Analyse

Nieuw zijn ze niet, de onderwijsplannen in het ondernemingsplan. Bijna alle voorstellen van de commissie-Kok stonden ook al in het vorige beleidsplan Onderwijs 2000. Geestelijk vader van dat plan, prorector Bert Speelman, zag zijn plannen de afgelopen jaren grotendeels mislukken en geeft ze in het ondernemingsplan een herkansing. Dit keer maakt hij meer kans


De discussie over Onderwijs 2000 nam ongeveer drie jaar in beslag. Ook in 1993 werd voorgesteld een BSc-MSc-model in te voeren in Wageningen. De opleidingen zouden naar Angelsaksisch recept verdeeld worden in een driejarige Bachelors-opleiding en een tweejarige Masters. Het idee sneuvelde echter, omdat de plannen voor gezamenlijke Professional Masters-opleidingen met de agrarische hogescholen stukliepen. Die opleidingen zou de doorstroom van hbo'ers naar de universiteit op gang moeten houden

Voor 1995 kregen afgestudeerden van het hbo een extra jaar studiefinanciering als zij een opleiding aan een universiteit wilden volgen. De LUW profiteerde daar flink van. In het begin van de jaren negentig was bijna een derde van de jaarlijkse instroom afkomstig van het hao. Minister Ritzen wilde de dure doorstroom beperken en ontmoedigde de route door de studiefinanciering voor doorstromers te beperken. Ook ruzieden het hao en de universiteit over de financiële aspecten van de samenwerking. Een aantal hogescholen ging daarop in zee met Engelse universiteiten om Masters-opleidingen te verzorgen. Ook in Wageningen bestond flinke weerstand. De academische ir-titel zou aan waarde inboeten als hbo'ers de titel in een jaar zouden kunnen halen. Het BSc-MSc-model belandde snel in de bureauladen

Ook andere ideeën uit Onderwijs 2000, zoals de geplande invoering van blokken en probleemgericht onderwijs, zijn de afgelopen jaren niet van de grond gekomen. Belangrijkste reden daarvoor was de weerstand bij de richtingsonderwijscommissies om hun onderwijsprogramma's te wijzigen. Vorig jaar schakelde de LUW weliswaar over van het trimesterrooster naar het blokkenrooster, maar het onderwijs is daardoor niet wezenlijk veranderd. Er is wel een blokrooster ingevoerd, maar de losse vakken zijn niet vervangen door geïntegreerde onderwijsblokken. Een mager resultaat van drie jaar discussiëren over onderwijsvernieuwing, moest ook Speelman later toegeven

In het ondernemingsplan doet Speelman een tweede poging. Door ervaring wijs geworden is de financiering van het onderwijs niet langer afhankelijk gemaakt van losse vakken. Die afhankelijkheid zorgde voor veel weerstand tegen wijzigingen in onderwijsprogramma's. Leerstoelgroepen zagen bij het verdwijnen van hun vakken meteen ook een deel van hun budget verdwijnen. De financiering van het onderwijs zal in de toekomst alleen afhankelijk zijn van het aantal afstudeerprojecten dat een leerstoel begeleidt. De discussies over de onderwijsprogramma's zullen makkelijker verlopen, doordat leerstoelgroepen niet meteen financiering mislopen als een van hun vakken wordt geschrapt of samen met anderen verzorgd moet worden. Verder is de cursusduur van de meeste LUW-opleidingen sinds 1995 met een jaar verlengd tot vijf jaar, waardoor meer ruimte ontstaat voor het BSc-MSc-model

Een andere belangrijke wijziging sinds Onderwijs 2000 is de instelling van de onderwijsinstituten, die bestuurlijk tussen het bestuur en de opleidingscommissies staan. De directeuren van de onderwijsinstituten zijn voorstander van de plannen. Zo hadden de directeuren Adri Dietvorst van Omgevingswetenschappen en Hans Tramper van Technologie en Voeding al voor de presentatie van het ondernemingsplan plannen om hun onderwijs te vernieuwen. Zij zijn voorstanders van het MSc-BSc-model en willen hun onderwijs aanpassen aan de student van de toekomst. Die wil volgens hen geen hoorcolleges, maar interactief onderwijs in kleine groepen. Waren de roc's bij de discussie over Onderwijs 2000 nog bijna unaniem tegen de plannen, nu lijkt Speelman in de onderwijsdirecteuren medestanders te hebben op sleutelposities

Re:ageer