Organisatie - 21 juni 2007

Speciaal toilet voor koninklijke plasjes

Het oude hoofdgebouw van de Landbouwhogeschool aan het Salverdaplein in Wageningen had iets vorstelijks. Letterlijk. Het kreeg in 1935 een nieuwe voordeur omdat koningin Wilhelmina op visite zou komen. En voor het bezoek van Juliana in 1951 werd zelfs een speciaal toilet ingericht. Een toilet dat haar tijdens een later bezoek nog een nat pak had kunnen bezorgen als conciërge Willem van Brakel niet zo alert was geweest.

Conciërge Willem van Brakel op een foto uit 1983.
Tijdens een heftige regenbui goten rector Martin Kropff, oud-rector Fokke Hellinga en burgemeester Geert van Rumund op maandag 18 juni champagne over de gedenksteen die ter herinnering aan het voormalige hoofdgebouw van de universiteit op het plein is neergelegd. Het gebouw is voor veel Wageningers een begrip. Het was het toneel van de roemruchte bezetting tijdens de ‘Wageningse lente’ van 1980 en inzet van een langdurig steekspel rond de voorgenomen sloop.
Uiteindelijk heeft alleen het oudste deel, het zogeheten Bassecour, de geschiedenis overleefd dankzij een verbouwing tot appartementencomplex. De twee later bijgebouwde vleugels hebben na de verhuizing van het bestuurscentrum naar Duivendaal plaatsgemaakt voor nieuwbouw.
Bij de onthulling van de gedenksteen, aangeboden door het Wageningen Universiteits Fonds, vertelde oud-rector Hellinga dat het gebouw haar statige voordeur te danken heeft aan een bezoek van koningin Wilhelmina. Het Bassecour had oorspronkelijk meerdere gewone voordeuren omdat het een blok van vier riante woonhuizen is geweest. Deze vier huizen werden in 1744 voor baron Lubbert Adolf Torck gebouwd. Het is zeer waarschijnlijk dat koning Lodewijk Napoleon tijdens zijn bezoek aan Wageningen in 1806 nog in het Bassecour heeft overnacht. Het gebouw werd in 1876 door de gemeente Wageningen aangekocht. Het was één van de voordelen waarmee de Rijkslandbouwschool, de voorloper van de Landbouwhogeschool, naar Wageningen werd gelokt. Het bezoek van koningin Wilhelmina in 1935 in verband met de overdracht van de Aula, werd aangegrepen om het Bassecour eindelijk een echte entreehal te geven.
Een andere koninklijke toevoeging was het toilet dat in 1951 werd aangelegd voor het bezoek van Juliana aan de landbouwstad. Het closet, voorzien van een eigen voorportaal, lag dicht bij de voordeur. Peter Verschoor, voormalig hoofd juridische en algemene zaken, kan het zich nog goed herinneren. ‘Het lag in de gang bij onze afdeling. Ik heb er regelmatig een plas gedaan. Dat was eigenlijk niet de bedoeling. De wc was apart aangelegd voor het geval de vorstin tijdens haar een bezoek een plasje moest doen, en was niet bedoeld voor simpele ambtenaren’.
In het Wageningse Hogeschoolblad (WHB) van februari 1983 vertelt conciërge Willem van Brakel over een incident dat eind jaren zestig plaatsvond tijdens een volgend bezoek van Juliana. Speciaal voor de gelegenheid was het vorstelijke watercloset grondig opgelapt en geschilderd. Van Brakel kreeg vlak voor het bezoek de opdracht nog een laatste inspectieronde te houden. In de wc-pot zag hij soldeer liggen. ‘Ik denk: even doortrekken’, zegt hij in het WHB. ‘Krijg ik me daar toch een plens water over me heen. Ik was drijfnat. Had de loodgieter vergeten het pijpje aan de stortbak te monteren. Stel je voor dat het de koningin was overkomen. De secretaris zei later: Man, ze hadden je dóódgeschoten! Maar toen rector Hellinga het aan de koningin vertelde, heeft ze er hartelijk om gelachen. Zo zie je maar weer.’

Re:ageer