Wetenschap - 1 januari 1970

‘Spaanse vloot vist kustwateren Mauritanië leeg’

Visserijbioloog dr Ad Corten van het visserijonderzoek van de Animal Sciences Group probeert de Spaanse overbevissing in Mauritaanse wateren onder de aandacht brengen. Maar hij stuit op veel tegenwerking. Spaanse visserijdelegaties weten met ‘politieke spelletjes’ inkrimping van de vloot te voorkomen.

,,We hebben genoeg bewijzen voor de overbevissing van octopus in Mauritanië. Niemand kan dit eigenlijk meer ontkennen'', zegt Corten. Hij is begaan met het lot van de Mauritaanse vissers die met lede ogen moeten aanzien hoe hun kustwateren leger worden door de Europese vissers die in 1996 een visserijakkoord sloten met Mauritanië.
De visserijonderzoekers in IJmuiden voert sinds vorig jaar in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken onderzoek uit naar octopus in Mauritanië. En Corten is al langer actief in de wetenschappelijke werkgroep van de EU en Mauritanië, die advies uitbrengt over de octopusbevissing. Vorig jaar kon deze werkgroep niet tot een unaniem oordeel komen, al waren er al duidelijke aanwijzingen voor overbevissing. ,,De vangsten waren teruggelopen en veel van de lokale kanovissers waren noodgedwongen overgeschakeld op andere soorten. Maar de Spanjaarden in de werkgroep trachtten de overbevissing te relativeren en weigerden akkoord te gaan met een aanbeveling voor concrete reductie van octopusvisserij.''
Nieuwe gegevens laten nu weinig ruimte meer voor andere conclusies dan overbevissing. De vangst van octopus blijkt in de laatste vijftien jaar met zo'n driekwart te zijn afgenomen. Corten heeft met moeite de Spaanse deelnemers in de wetenschappelijke werkgroep kunnen overhalen om het woord 'overbevissing' in het nieuwe rapport op te nemen. Helaas onderneemt de EU geen actie, tot grote ergernis van Corten.
,,De Spanjaarden pakken het slim aan, ze voeren de politieke druk op om de Spaanse vloot te ontzien. Ze sturen zoveel mogelijk afgevaardigden naar bijeenkomsten van de EU-Mauritaanse werkgroep. De laatste keer waren er afgezien van onze Mauritaanse collega’s vier Spanjaarden, en verder alleen ik en een Duitser aanwezig. Eigenlijk moeten veel meer landen zijn vertegenwoordigd.’’ Bijkomend probleem was dat de Duitse vertegenwoordiger er eigenlijk voor nop bijzat aangezien hij geen Frans kent. Corten: ,,Als ik probeerde te vertalen, kapten de Spanjaarden dit af.''
De EU besluit vooralsnog niet de Spaanse vloot aan te pakken, maar denkt tot Cortens verbazing eerder aan inkrimping van de Mauritaanse kleinschalige visserij op octopus. Volgens de bioloog moet de echte oorzaak aangepakt worden. En hij waarschuwt dat het probleem groter is dan wordt gedacht. ,,In feite is langs de hele kust van West-Afrika nauwelijks ruimte voor bevissing op bodemvis door de Europese vloot. De Europese trawlers die gericht vissen op bodemsoorten, brengen het ecosysteem en de rijkdom aan bodemvis in gevaar.''
Intussen zijn 5 van de 55 Spaanse schepen die op octopus vissen, uitgeweken naar de buurlanden Senegal en Guinee. Maar dat biedt weinig soelaas. Het zijn er te weinig en de vissers hebben de vrijheid om terug te keren naar Mauritanië wanneer ze willen. Corten vindt dat men een voorbeeld zou moeten nemen aan Marokko. De Marokkaanse overheid heeft sinds kort de visserij op octopus geheel gesloten, om de octopuspopulatie te laten herstellen. ,,De Spaanse octopusvissers daarentegen kijken op korte termijn, vaak moeten ze schulden aflossen. Ik voorspel dat als het zo doorgaat, de Spaanse visserij in Mauritanië sowieso onrendabel wordt omdat de octopusbestanden zullen zijn gedecimeerd.''
De onderzoeker vindt dat de Europese Commissie haar oren erg laat hangen naar de Spaanse wensen. ,,Het officiële EU-beleid is dat er wel visserijverdragen met ontwikkelingslanden kunnen worden gesloten, maar alleen voor exploitatie van visbestanden die nog niet benut worden door de lokale visserij.'' Dit beleid wordt omvergewalst in Mauritanië. Corten hoopt daarom dat Nederland en andere EU-lidstaten de Spaanse ‘visserijarmada' in West-Afrika snel op het matje zullen roepen. | H.B.

Re:ageer