Wetenschap - 1 januari 1970

Soms wordt vlees wordt te duur betaald

Soms wordt vlees wordt te duur betaald


Dalingen in de prijs die boeren ontvangen voor hun varkensvlees en
pluimveevlees worden minder doorberekend aan de consument dan stijgingen
van die prijs. In geval van varkensvlees berekenen de supermarkten te hoge
prijzen, voor pluimveevlees berekent de vleesverwerkende industrie de
prijsveranderingen onvoldoende door.

Het Landbouw Economisch Instituut onderzocht hoe prijsveranderingen worden
doorberekend in de voedselketens van verschillende vleessoorten en patat
frites. In het algemeen middelen grootwinkelbedrijven de prijzen omdat de
prijzen die boeren krijgen erg schommelen. Voor rund- en kalfsvlees en
patat frites worden veranderingen in de inkoopprijs correct doorgegeven in
de consumentprijs. Maar voor varkens- en pluimveevlees bleek er sprake van
zogenaamde asymmetrie: Stijging van de inkoopprijs werd wel direct vertaald
in een hogere prijs in de winkel, maar daling ervan niet.
Het publiek denkt vaak dat dit het gevolg is van misbruik van de macht van
supermarken en verwerkers in de keten. Dat hoeft niet zo te zijn, stelt het
LEI nadrukkelijk in het rapport. Het kan ook zijn dat het prijsverschil
gerechtvaardigd is omdat de kosten om de prijs aan te passen hoger zijn dan
het prijsverschil zelf. Supermarkten moeten bij een prijsverandering
namelijk nieuwe etiketten en reclame maken. Om die reden vindt het LEI het
niet nodig het mededingingsbeleid aan te scherpen. Nederland legt geen
maatregelen op aan supermarkten die teveel macht in de markt hebben. Andere
landen als Frankrijk, Duitsland en de Verenigde Staten doen dat wel.
Dr Erno Kuiper van de leerstoelgroep marktkunde en consumentengedrag van
Wageningen Universiteit, die ook meewerkte aan het onderzoek, vindt de
uitkomsten van het onderzoek voor varkensvlees wel opmerkelijk. Hij durft,
anders dan het LEI, wel te stellen dat het er op basis van dit onderzoek op
lijkt dat er sprake is van misbruik van marktmacht van de supermarkten.
,,Prijsverandering gaat zo traag dat er schijnbaar toch onvoldoende
concurrentie is.’’ Kuiper vindt dat vervolgonderzoek gedaan moet worden
naar de precieze verhoudingen in de keten. ,,Dit onderzoek ging uit van
geagregeerde cijfers, dat wil zeggen van maandprijzen van producten.
Vervolgonderzoek zou nauwkeuriger boekhoudcijfers kunnen gebruiken. Dat is
een omvangrijk onderzoek, maar het is ook in het belang van tussenhandel en
supermarkten om te laten zien dat er juist geen misbruik van marktmacht
plaatsvindt.’’

|
J.T.

Re:ageer