Wetenschap - 11 januari 2001

Soja versnelt groei kankercellen in darm

Soja versnelt groei kankercellen in darm

Rikilt onderzoekt duistere kant van geliefde sojaboon

Voedselgoeroes bezingen soja in alle toonaarden. Stoffen in de sojaboon zouden de kans op allerlei soorten kanker verminderen en het menselijk hormoonsysteem verjongen. Onderzoekers van het Rikilt ontdekten echter dat een stof in soja de groei van kankercellen juist versnelt.

Hoewel mensen die veel soja eten - zoals vegetari?rs en Aziaten - minder vaak kanker krijgen, zijn wetenschappers al vaker op ziekmakende eigenschappen van soja gestuit. Welke stof de effecten veroorzaakte, was onduidelijk. In de jaren tachtig ontdekte het Nizo bijvoorbeeld dat proefdieren die veel soja-eiwit binnenkregen vaker kanker ontwikkelden. Ander onderzoek wees echter naar een andere verdachte, een stof die vastzit aan het soja-eiwit: de isoflavono?de geniste?ne. Bij vrouwen die de overgang achter de rug hebben, imiteert deze stof de werking van het vrouwelijke hormoon estradiol. Bij jonge mannen blokkeren stoffen als geniste?ne estradiol juist. Sporters gebruiken ze om sneller vet te verliezen.

Volgens dr. Huub Noteborn van het Rikilt is nu duidelijk dat geniste?ne de boosdoener is. Noteborn en zijn Britse collega's van het Institute for Food Research gaven ratten een dieet dat veel soja-eiwit, of veel 'losse' geniste?ne bevatte. In beide gevallen kregen de dieren evenveel geniste?ne binnen. Na enkele weken injecteerden ze de ratten met een stof die darmkanker veroorzaakte. Ratten die veel soja-eiwit binnenkregen, hadden in hun darmen twee keer zoveel gezwellen. Bij ratten die het ge?soleerde isoflavoon aten, was het aantal gezwellen vier keer zo hoog.

Verontrustende resultaten, maar ze betekenen niet dat soja-consumenten zich zorgen moeten maken. De ratten in deze studie kregen omgerekend ongeveer tien keer zoveel geniste?ne binnen als mensen die dagelijks soja eten.

Bedrijven dachten al voorzichtig aan producten die zijn verrijkt met sojabestanddelen. Noteborn durft nog niet te zeggen of zulke functional foods met sojacomponenten nu van de baan zijn. "Daarvoor is meer onderzoek nodig." Bij Rikilt lopen die onderzoeken al. In een EU-project en gezamenlijke studie met TNO kijken wetenschappers met DNA-chips wat geniste?ne op celniveau precies doet. | W.K.

Re:ageer