Wetenschap - 10 oktober 2002

Snelle bacterie aantrekkelijk voor slasausmakers

Snelle bacterie aantrekkelijk voor slasausmakers

Nederlandse kaasmakers gebruiken hem, net als fabrikanten van yoghurtachtige producten : de Lactococcus lactis. Microbioloog Ir Ingeborg Boels versleutelde haar genen en maakte van de melkzuurbacterie een potentieel industrieel paradepaardje. De nieuwe bacterie werkt soms vier keer zo hard.

"De Lactococcus lactis zet suikers om in suikerketens. Die geven veel zuivelproducten hun lobbige structuur. Japanse onderzoekers hebben verder ontdekt dat die stoffen bij muizen de groei van tumoren verminderen en het cholesterolgehalte verlagen", verklaart Boels het belang van haar onderzoek. Daar komt bij dat ook andere voedingsfabrikanten interesse hebben in de ijverige Lactococcus. "Makers van slasauzen kunnen hun producten met de suikerketens van de Lactococcus dikker van structuur maken. Nu gebruiken ze daarvoor xanthaan, een suikerketen van een andere bacterie. Daar is niks mis mee, maar de bacterie die xanthaan maakt is gevaarlijk voor de mens, de Lactococcus lactis niet. Door over te stappen op de Lactococcus hoeven fabrikanten niet meer zo veel moeite te doen om de xanthaan-bacterie uit het eindproduct te houden."

Boels verhoogde de afgifte van suikerketens door wijzigingen in het erfelijk materiaal van de bacterie aan te brengen. Ze liet de genen die de bouwstenen voor het polysacharide aanmaken harder werken. Dat deed ze door de schakelaar die de bewuste genen aan- en uitzet, te vervangen door een betere, door zuivelinstituut Nizo ontwikkelde schakelaar. "Hoewel we hierdoor acht keer zoveel bouwstenen konden aanmaken, ging de productie van polysacharide niet omhoog. Daarna verhoogden we de activiteit van de genen die de bouwstenen aan elkaar koppelen tot een lange suikerketen. Daardoor kregen we uiteindelijk vier keer zoveel polysachariden."

Boels deed haar onderzoek bij het Wageningen Center of Food Sciences (WCFS) en Nizo Food Research. Ze benadrukt dat haar onderzoek bedoeld was om de bacterie beter te leren kennen. Of de gemodificeerde bacteri?n werkelijk door de industrie gebruikt gaan worden, is nog niet duidelijk. | W.K.

Ir Ingeborg Boels promoveert op 11 oktober bij prof. Willem de Vos, hoogleraar Microbiologie.

Re:ageer