Wetenschap - 3 september 2009

Snelle antibioticatest binnen handbereik

Antibiotica in de voedselketen kunnen snel worden opgespoord met behulp van biosensoren.
Bloed uit slachthuizen en melk uit de melkfabriek hoeven niet langer ter controle naar het lab worden opgestuurd.

Dat stelt RIKILT-onderzoeker Willem Haasnoot in zijn proefschrift. Nu worden melk- en bloedmonsters nog voor een uitgebreide antibioticatest naar gespecialiseerde labs gestuurd. Dat duurt een paar dagen. 'Ondertussen gaan de producten de markt op. Je hebt dus vaak pas achteraf de resultaten', zegt Haasnoot. 'Met de nieuwe methode heb je gelijk het resultaat aan de slachtlijn. Je brengt de test naar het voedsel toe, in plaats van andersom.'
Haasnoot testte de werking van een biosensor met vier vloeistofkanaaltjes, waarin speciale eiwitten - antilichamen - reageren op antibiotica. Een snelle methode, waarmee bovendien veel bloed van slachtdieren en melkmonsters volautomatisch achter elkaar kunnen worden getest.
Nadeel van de methode is dat je niet alle antibiotica opspoort. Er zijn honderden soorten antibiotica. In de gangbare microbiële test heb je vijf micro-organismen nodig om die op te sporen. Die kun je niet kwijt in deze biosensor, zegt Haasnoot. 'Ik kon maar vier antibiotica tegelijk meten.'
Er is echter een nieuwe multiplex biosensor op de markt, waarmee je meer dan honderd testen tegelijk kunt doen. 'Met die sensor kun je bijna alle antibiotica meten. Dan gaan we verder komen', zegt Haasnoot. De resultaten met die sensor zijn onlangs gepubliceerd in het tijdschrift Analytical Chemistry door promovenda Sabina Rebe, met Haasnoot als co-auteur.
Haasnoot (56) is clusterleider Biomoleculaire detectie bij RIKILT. Hij rondde in een jaar tijd zijn proefschrift af. 'Vorig jaar begeleidde ik een aio aan de VU. Bij de promotieplechtigheid mocht ik niet optreden als copromotor, omdat ik niet gepromoveerd was. Ik werd niet als volwaardig onderzoeker gezien. Toen adviseerde mijn promotor: ga zelf promoveren. Ik heb nu bestaand onderzoek verwerkt in een proefschrift.' Daarin meldt hij de goede resultaten met de nieuwe multiplex biosensor nog niet. 'De wetenschap schrijdt voort. 
Willem Haasnoot promoveert op 11 september bij prof. dr. Michel Nielen, hoogleraar Detectie van chemische voedselverontreinigingen en prof. dr. Han Zuilhof, hoogleraar Organische Chemie.

Re:ageer