Wetenschap - 1 februari 2010

Snelle DNA-test spoort Panama-ziekte in banaan op

Plant Research International heeft samen met de Braziliaanse onderzoekorganisatie Embrapa een DNA-test ontwikkeld die snel de Panama-ziekte in bananenplanten opspoort. De methode bepaalt binnen een dag of de meest vernietigende stam van de schimmel Fusarium, Tropical Race 4, in banaan aanwezig is. Deze schimmel is in staat om praktisch alle bananenplantages op de wereld aan te tasten en te vernietigen.

bananenziekte-2010_01__kema_DSCF1100.jpg
De bestaande detectiemethode kostte vier maanden, omdat de schimmel tijdens dat onderzoek altijd opgekweekt en genetisch geanalyseerd moest worden. De nieuwe methode gebruikt een gevoelige techniek waarmee de aanwezigheid van het DNA van de schimmel in plantmateriaal binnen een dag kan worden bepaald. Door die tijdwinst kan de verspreiding van de ziekte beter worden tegengegaan, zegt onderzoeker Gert Kema.
Er is geen bananenras bestand tegen Tropical Race 4 (TR4). Ook is het onmogelijk om de schimmel te bestrijden als hij de plant eenmaal is binnengedrongen. Het is daarom van belang om de besmetting met TR4 snel te kunnen aantonen, zodat plantage-eigenaren de besmette planten direct uit de plantage kunnen verwijderen om verspreiding van de schimmel tegen te gaan.
De onderzoekers hebben de methode afgelopen maand online gepubliceerd in het tijdschrift Plant Pathology. Laboratoria over de hele wereld kunnen daar nu vrij van octrooikosten gebruik van maken.
Kema stelt een netwerk van laboratoria voor die de snelle scan kunnen uitvoeren. Het alternatief is dat verdachte grondmonsters naar Wageningen worden gestuurd voor controle.
 
Snelle verspreiding
De schimmel TR4 waart op dit moment rond in Zuidoost-Azië, waar hij plantages met Cavendish bananen aantast. ‘In China rukt hij op met een snelheid van 65 kilometer per jaar’, zegt Kema. Het gaat om een agressieve mutant die de eerdere resistentie van de banaan tegen de schimmel heeft doorbroken. Kema schrijft op dit moment voorstellen aan de Chinese overheid en de FAO om de Panama-ziekte te beheersen. ‘Er is epidemiologisch onderzoek nodig naar de verspreiding. We vermoeden dat TR4 zich verspreidt via water en lucht. Pas als we de verspreidingsroute weten, kunnen we de ziekte effectief beheersen.’
Het onderliggende probleem, zegt Kema, is de genetische uniformiteit van de banaan. Over de gehele wereld wordt één bananenras, de Cavendish, op grote bananenplantages geteeld. ‘Dat is vragen om problemen.’ Zijn uiteindelijke doel is om resistente bananenrassen tegen de agressieve schimmel te ontwikkelen.
 

Re:ageer