Wetenschap - 14 juni 2001

Sluipwesp kan niet op neus vertrouwen

Sluipwesp kan niet op neus vertrouwen

Sluipwespen die jagen op plantenetende insecten kunnen op het verkeerde been worden gezet door de geuren van planten. Dit zegt dr. Matthijs Vos, die op 29 mei promoveerde bij hoogleraar Evolutionaire ecologie prof.dr. Louise Vet en hoogleraar in de entomologie prof. dr. Joop van Lenteren.

Geurende planten zijn volgens Vos geen baken maar eerder een dwaallicht voor sluipwespen. Tot nu toe dachten veel ecologen dat de geuren die planten verspreiden als ze worden aangevreten door insecten een goede gids zijn voor parasieten zoals sluipwespen. "De sluipwesp gebruikt de informatie om insecten te vinden waarin ze eieren kunnen leggen. Dit gaat niet altijd goed. Plantengeuren geven niet duidelijk aan welk insect van de plant eet. Sluipwespen vliegen daardoor vaak naar planten met daarop insecten die ongeschikt zijn voor wespeneitjes."

Modelberekeningen van Vos tonen aan dat sluipwespen die bijzonder goed zijn in het vinden van rupsen om eitjes in te leggen, aan hun eigen ondergang werken doordat de rupsenpopulatie snel kan afsterven. "Mijn model laat zien dat de 'perfecte' sluipwesp een grote kans heeft om plaatselijk uit te sterven. De populatie kan sterk groeien maar crasht ook snel." Ook de sluipwespen die zeer slecht zijn in het jagen op geschikte gastheren redden het niet lang: te weinig eitjes komen uit. De sluipwespen die middelmatige prestaties leveren hebben de grootste kans om te overleven.

Vos bestudeerde het gedrag van sluipwespen om evolutionaire en ecologische vragen te beantwoorden. De kennis kan nuttig zijn bij biologische bestrijding van plaaginsecten in de landbouw. Sluipwespen parasiteren bijvoorbeeld op koolwitjesrupsen die veel schade aanbrengen in koolvelden. | H.B.

Re:ageer