Wetenschap - 20 december 2010

Slootleven heeft geen last van nanodeeltjes

Wormen, slakken en andere waterbodemdieren hebben weinig last van koolstof nanodeeltjes in het milieu. Maar daarmee is nog niet gezegd of de deeltjes toxisch zijn of niet.

slootleven.jpg
Dat zegt de Wageningse promovenda Ilona Velzeboer. Zij onderzoekt het effect van koolstof nanobuisjes op het bodemleven in sloten. Zulke deeltjes komen door de nano-industrie in toenemende mate in het milieu terecht. Maar of dat kwaad kan, is niet zeker. Onderzoek tot nu toe vond uitsluitend in het lab plaats, waarbij werd gekeken naar effecten op een enkele soort.
Kolonisten
Velzeboer trok voor haar proeven de echte natuur in; in dit geval een sloot in het Wageningse buitengebied. Daar zette ze bakken sediment uit zonder bodemdieren maar met verschillende concentraties nanodeeltjes. De eerste resultaten zijn bemoedigend. Wormen, slakken, larven en ander bodemgespuis bleek geen enkele moeite te hebben de verontreinigde grond te koloniseren. 'Nanodeeltjes in deze hoeveelheid laten geen enkel effect zien op de samenstelling van bodemdieren en de hoeveelheid van elke soort', concludeert Velzeboer in een artikel dat binnenkort waarschijnlijk verschijnt in Environmental Toxicological Chemistry. Tenminste, niet na een paar maanden. De proef loopt nog. Mogelijk is de situatie anders na langdurige blootstelling.
Pcb's
De slootproef is maar een eerste aanwijzing. De effecten van koolstof nanodeeltjes hangen volgens Velzeboer vooral samen met de interacties die de deeltjes aangaan. 'Hoe reageren ze bijvoorbeeld met andere contaminanten; met pcb's of perfluors bijvoorbeeld. Binden die aan nanodeeltjes en waar tref je die stoffen dan aan? In de waterfase of in het sediment en hoe is die verdeling? Voor effectmetingen heb je kennis nodig over het gedrag van die deeltjes. Dat is het meer chemische deel van mijn onderzoek.'
Velzeboer studeerde milieu-natuurwetenschappen in Nijmegen. Via een stage bij het RIVM kwam ze bij Imares in IJmuiden terecht. Zij doet promotieonderzoek bij de leerstoelgroep Aquatische Ecologie en Waterkwaliteitsbeheer van professer Koelmans.

Re:ageer