Wetenschap - 16 mei 2002

Slijmlaag beschermt bacterie tegen zeep

Slijmlaag beschermt bacterie tegen zeep

In afvoerputjes, op het aanrecht, op rauw vlees, maar ook op je tanden en op wanden van ketels in de levensmiddelenindustrie zitten bacteri?n in een dun slijmlaagje. 'Biofilms', noemen biologen die. Een Wageningse promovenda ontdekte dat die bacteri?n tot zeshonderd keer beter bestand zijn tegen desinfecterende middelen dan onderzoekers dachten.

Een groot gedeelte van alle bekende bacteri?n leeft in biofilms, vertelt ir Suzanne Luppens. "Zeepfabrikanten weten al langer dat die bacteri?n beter bestand zijn tegen desinfecterende middelen. Maar hoeveel precies, dat wisten ze niet. Daarom hebben zij dit promotie-onderzoek betaald."

Om de nieuwsgierigheid van haar opdrachtgevers te bevredigen, ontwikkelde Luppens een test die de resistentie van bacteri?n tegen desinfecterende schoonmaakmiddelen meet. "Zo'n test bestond nog niet. Alles wat we weten over de weerstand van bacteri?n is gebaseerd op de offici?le Europese tests met bacteri?n die rondzweven in een vloeistof."

De microbiologe dompelde glazen schijfjes een half uur in zo'n vloeistof zodat bacteri?n zich erop konden afzetten. Daarna zette ze de schijfjes in een installatie, waar water met zuurstof en voedingsstoffen een etmaal lang langs de groeiende biofilms stroomde. Pas daarna behandelde ze de cultures met ontsmettingsmiddelen.

Toen ontdekte Luppens dat de concentraties desinfecterende middelen die nodig waren om de biofilms te vernietigen, vijftig tot zeshonderd keer hoger waren dan de concentraties die bacteri?n in een vloeistof doodden. Dat komt doordat de films niet uitsluitend bestaan uit levende organismen, maar ook uit dode bacteri?n en slijm. De ontsmettende moleculen reageren ook met dat niet-levende materiaal.

Op basis van Luppens' test kunnen onderzoekers methoden ontwikkelen om nieuwe middelen te testen. Luppens' leerstoelgroep, Levensmiddelenhygi?ne en ?Microbiologie, zal dat niet doen, denkt de onderzoeker. "Dit is iets wat de Europese testcommissie zelf zal moeten doen." | W.K.

Suzanne Luppens promoveert op 21 mei bij prof. Frans Rombouts, hoogleraar in de levensmiddelenhygi?ne en -microbiologie.

Re:ageer