Wetenschap - 3 februari 2016

Secundair bos slaat veel koolstof op

tekst:
Roelof Kleis

Natuurlijke hergroei van bossen op verlaten landbouwpercelen in Latijns-Amerika legt grote hoeveelheden koolstof vast. Daarmee zijn die secundaire bossen in potentie belangrijke koolstofputten.

Dat schrijft een internationaal team van onderzoekers onder leiding van de Wageningse hoogleraar Lourens Poorter vandaag in Nature. In de studie brengen Poorter en collega’s de groei in kaart van 1500 perceeltjes secundair bos op 45 plekken in Latijns-Amerika. Het gaat hier om aanwas van nieuw bos op plekken waar het oorspronkelijke oerbos is gekapt voor de llandbouw. Die bossen slaan enorm veel koolstof op. De groei komt neer op een jaarlijkse koolstofopname die elf keer groter is dan die van een doorsnee oerbos in de Amazone. Dat is in 20 jaar tijd 122 ton biomassa per hectare. Berekeningen wijzen uit dat na 66 jaar het bos al bijna (90-procent) weer evenveel koolstof heeft opgeslagen als het oerbos dat er eens voor is gekapt.

Dat wil overigens niet zeggen dat je dan het oude oerbos weer terug hebt, waarschuwt Poorter. Met name de samenstelling van de soorten die terugkeren wijkt af van wat er ooit stond. ’De veerkracht van het bos heeft vele dimensies. Wij hebben alleen naar het herstel van de biomassa gekeken. En dat gaat verrassend snel. Maar voordat het oerbos weer dezelfde soortensamenstelling heeft als dat van een oerbos, dat kan wel enkele honderden
jaren duren.’

De studie moet daarom volgens Poorter niet gezien worden als een vrijbrief voor ongecontroleerde ontbossing. ‘In ongerepte oerbossen ligt een grote hoeveelheid koolstof opgeslagen. Maar ze zijn ongeveer uitgegroeid en leggen daarom nauwelijks meer nieuwe koolstof vast. Door alleen te kijken naar de bijdrage van oerbos aan de opslag van koolstof, mis je veel van de dynamiek in tropisch bos.’

Secundaire bossen leggen nog wel veel koolstof vast. En fors ook, blijkt uit de cijfers van Poorter. Maar die opslag is niet overal even groot. De onderzoekers ontdekten een verband tussen de toename van biomassa en regenval. Hoe natter het klimaat, hoe harder de secundaire bossen groeien. Op basis van die relatie is een kaart gemaakt die aangeeft waar secundair bos de grootste kans biedt voor koolstofopslag.

De data voor al het cijferwerk komt van 2ndFOR, een netwerk van 65 onderzoekers van secundair bos uit 15 verschillende landen. Poorter en diens Wageningse collega-hoogleraar Frans Bongers hebben dat netwerk opgezet. ‘Op secundaire bossen wordt vaak neergekeken als tweederangs bos. Maar dat is het niet’, zegt Poorter. ‘Het potentieel als koolstofput is enorm. Onze boodschap is daarom tweeledig: behoud de primaire bossen én benut het potentieel van de secundaire bossen.’

Gerelateerde berichten:


Re:ageer