Wetenschap - 22 maart 2016

‘Schijf van Vijf is voor iedereen’

Vegetariërs, hipsters, etnische minderheden, liefhebbers van de gestampte pot: de vernieuwde Schijf van Vijf moet echt alle Nederlanders gaan aanspreken.

Schijf van vijf 2016

De nieuwe schijf, waaraan ook voedings- en gedragswetenschappers uit Wageningen meewerkten, werd vandaag gelanceerd in Amsterdam door het Voedingscentrum.

Al sinds 1953 vertaalt de Schijf van Vijf de meest recente wetenschappelijke kennis naar concrete voedingsadviezen. Ook ditmaal is de vorige editie uit 2006 op een aantal punten inhoudelijk aangepast. Zo krijgen Nederlanders het advies minder vlees (maximaal 500 gram per week) en juist meer groente (250 gram per dag) te eten. Verder zouden noten, thee en peulvruchten een prominentere plek moeten krijgen op het menu.

De grootste facelift vond echter plaats in de vorm en opzet van de schijf. Zo wil het Voedingscentrum een veel bredere groep Nederlanders gaan aanspreken. In reclamefilmpjes zien burgers dus niet oubollige maaltijden met aardappels, vlees en groente; er wordt gekookt met Surinaamse Nederlanders en een hippe kok, en afgehaald met een studentikoos duo. Online krijg je, na het invullen van leeftijd en geslacht, gerichte adviezen en recepten die passen bij je leefstijl (low carb, krachtvoer) en achtergrond (Marokkaans-Nederlands, Hollandse pot).

Ook wil het Voedingscentrum burgers niet alleen een ideaal voorspiegelen, maar motiveren een beetje gezonder te gaan eten. ‘We willen laten zien dat je die eerste stap kan zetten’, zei Astrid Postma-Smeets, expert Voeding en gezondheid bij het Voedingscentrum. ‘Het hoeft niet meteen perfect.’ Wie online straks zijn voedingspatroon invult, krijgt drie ‘uitdagingen’ om gezonder – bijvoorbeeld minder zout – te eten. Burgers zouden zo in kleine, haalbare stapjes gezonder moeten gaan eten.

De webfilmpjes zijn echt briljant gedaan. Een slimme manier om bijvoorbeeld social influence te hebben in de Surinaamse gemeenschap.
Reint-Jan Renes

We moeten geen wonderen verwachten van een voorlichtingscampagne, zegt Reint-Jan Renes, universitair hoofddocent bij Strategische communicatie aan de WUR en adviseur voor de nieuwe Schijf. ‘De praktijk is weerbarstig, vaste routines rond voeding zijn lastig te doorbreken.’ Toch vindt hij de nieuwe schijf een flinke stap voorwaarts. Volgens Renes is goed geluisterd naar gedragswetenschappers. ‘De webfilmpjes zijn echt briljant gedaan. Een slimme manier om bijvoorbeeld social influence te hebben in de Surinaamse gemeenschap.’

Ook is Renes blij met de pogingen persoonlijke, op maat gemaakte voorlichting te geven. Het liefst zou hij zien dat dit nog laagdrempeliger en makkelijker wordt. ‘Ik zou mensen het liefst voedingsinformatie laten Tinderen.’ Om de eetgewoontes van mensen echt ingrijpend te verbeteren kun je het best hun omgeving veranderen. Renes vindt dat moet worden samengewerkt met private partijen als supermarkten om dit te realiseren. ‘Je wil dat er echt schijf-van-vijf-menu’s in de supermarkt liggen.’


Re:ageer