Wetenschap - 14 maart 2013

Scheffer pleit voor intuïtief denken

Wetenschapper/musicus Marten Scheffer luistert de Dies op met een voorstelling van Concerted Science. De wetenschap kan veel van de kunst leren, vindt Scheffer.

7-Marten-Scheffer.jpg
Concerted Science, wat is dat?
'Concerted Science is een bestaande voorstelling van wisselende inhoud. Een mix van stukjes muziek en miniatuurtjes waarin wetenschappelijke vragen en gedachten worden verwoord. Speciaal voor de Dies hebben we een korte versie van een half uur gemaakt.'
 
Ook in SARAS (South American Institute for Resilience and Sustainability Studies), het wetenschappelijke instituut dat je opzet in Zuid-Amerika, wordt nadrukkelijk de link met de kunst gezocht. Waarom?
'Kunstenaars zijn net als wetenschappers bezig de essentie van de wereld te vatten. De wetenschap is heel goed in het onderzoeken van onderdelen, het oplossen van deelvragen. Wetenschappers zijn specialisten, maar voor sommige vragen moet je naar het grote plaatje kijken. Dat heeft dus te maken met de vragen die je stelt. Kunstenaars kijken op een heel andere wijze naar de wereld. Wij kunnen leren van elkaar hoe je dingen vat en overbrengt.'
 
SARAS wil een nieuwe generatie wetenschappers die de kracht van wetenschap en kunst verbindt. Wat bedoel je daarmee?
'Ik interesseer me in de manier waarop wetenschappers denken. Nobelprijswinnaar Kahnemann heeft daar een boek over geschreven. Hij onderscheidt langzaam en snel denken, oftewel redeneren en intuitie. Alle grote sprongen in de wetenschap ontstaan door intuitief denken. Onze hersenen kunnen beide niet tegelijk. De intuitie komt vaak als je afgeleid wordt, bv als je onder de douche staat. Of als je muziek maakt. Kunstenaars worden getraind om intuitief te denken, te exploreren. Die kant is onderbelicht bij wetenschappers.'
 
Er moet dus muziek in de propedeuse?
'Nee, maar wel denken. Denken over denken. Het leren denken. Wetenschapsfilosofie is echt heel belangrijk. Ik ben overigens niet de enige die zo over de waarde van muziek denkt. De KNAW is juist bezig om muziek toe te voegen aan de academie. Ik ben sinds kort lid. Tijdens de eerste vergadering stond dat op dat agenda. Ik juich dat zeer toe.'

Re:ageer