Wetenschap - 4 juni 2009

SLIMMER SPUITEN VOOR HET MILIEU

Met een tunnelspuit scherm je het spuitproces af, waardoor er veel minder vloeistof verwaait.
Gewasbeschermingsmiddelen zijn onontkoombaar in de intensieve landbouw, maar er is veel te winnen voor het milieu door betere spuittechnieken. Dat liet Wageningen UR op 29 mei op een demodag zien. Door slimmer spuiten komt spectaculair minder bestrijdings¬middel in het oppervlaktewater.
Plant Research International (PRI), Praktijkonderzoek Plant en Omgeving (PPO) en Alterra doen in opdracht van het ministerie van LNV onderzoek naar gewasbeschermingsmiddelen en milieu. Op de demodag lieten zij aan de begeleidingscommissie van het onderzoek de voortgang zien. Zo heeft PRI het systeem Canopy Density Spraying ontworpen, dat voor een drastische afname van de milieubelasting kan zorgen. ‘Deze geavanceerde spuitmachine brengt de hoeveelheid bestrijdingsmiddel met zeker negentig procent terug’, zegt Jan van de Zande, onderzoeker bij PRI. ‘De sensor detecteert groen en de machine past de hoeveelheid bestrijdingsmiddel die het spuit automatisch aan. Hoe minder groen, des te minder de machine spuit.’ Daarnaast zorgt de machine voor een forse kostenbesparing, doordat je veel minder bestrijdingsmiddel nodig hebt. Niet voor niets heeft de vinding recent de innovatieprijs Duurzame Gewasbescherming gewonnen.
Ook voor en na het spuiten kunnen chemicaliën in het milieu komen. Een veel voorkomend probleem is dat bestrijdingsmiddelen bij het vullen en schoonmaken van de spuitapparatuur van het erf spoelen en in het milieu terechtkomen. Dit heeft de volle aandacht van PPO-onderzoeker Marcel Wenneker. ‘Het milieueffect van die puntbelastingen is onderschat’, stelt Wenneker. ‘Hoewel een opvangsysteem waarboven je de spuitapparatuur vult en schoonspoelt, verplicht is, hebben veel fruittelers dat in praktijk niet.’ Het is nodig hier verandering in te brengen, aangezien een druppel onverdund middel maar liefst twintig kilometer oppervlaktewater kan vervuilen. Een volle opvangbak restwater is volgens PPO-onderzoeker Rik de Werd met een zelfgebouwd biologisch filter vrij eenvoudig te zuiveren.
Bestrijdingsmiddelen kunnen ook in het oppervlaktewater komen door verwaaiing tijdens het spuiten, ‘drift’ in vaktermen. Doel is om tot een negentig procent driftreductie te komen. Dat kan met spuitdoppen die het bestrijdingsmiddel minder sterk vernevelen of door iets grotere druppels te spuiten die minder snel verwaaien. ‘Fruittelers zijn bang dat grotere druppels het gewas niet voldoende bedekken’, vertelt Wenneker. ‘Maar nadat uitgebreide veldstudies laten zien dat er echt geen verschil in effectiviteit is, gaan ze toch om.’
De ultieme oplossing om drift te beperken is volgens Van de Zande echter de tunnelspuit. ‘Daarmee scherm je het spuitproces af, waardoor er veel minder vloeistof verwaait’, legt hij uit. ‘Samen met de driftreducerende doppen kun je zo waarschijnlijk tot meer dan negentig procent driftreductie komen.’ Omdat de machine het overtollige bestrijdingsmiddel opvangt, automatisch filtert en terugvoert naar de tank bespaart de kweker al gauw duizenden euro’s. Een fraaie bonus in de barre crisistijden.

Re:ageer