Organisatie - 14 mei 2009

SAHEL MOET ZICH VOORBEREIDEN OP NIEUWE DROOGTE

Na de extreme droogte van 1983 en 1984 is de regenval in de Sahel geleidelijk aan toegenomen, waardoor het beter gaat met de landbouw. Deze trend zet echter niet door in de komende decennia, verwacht dr. Lars Hein van de leerstoelgroep Milieusysteemanalyse.

Er is de laatste jaren meer regen gevallen in de Sahel, maar onderzoekers zijn het er niet over eens of dat ook gunstige effecten heeft gehad op de vegetatie.
Er is de laatste jaren meer regen gevallen in de Sahel, maar onderzoekers zijn het er niet over eens of dat ook gunstige effecten heeft gehad op de vegetatie.

Foto: Lineair

In een recente publicatie in Climatic Change wijzen Hein en zijn collega’s prof. Rik Leemans en dr. Marc Metzger erop dat de meeste klimaatmodellen een sterke afname van de regenval in de Sahel voorspellen in de komende vijftig jaar. De scenario’s van het klimaatpanel IPCC lopen uiteen van negen procent meer tot 52 procent minder neerslag. Toenemende droogte leidt tot minder grasland. In verschillende droogtescenario’s laten ze zien hoe dit zal leiden tot een afname van de veestapel en de productiviteit van de veeteelt in het noorden van Senegal.
De publicatie maakt gebruik van ander recent onderzoek van Hein met onder meer dr. Nico de Ridder van Plantaardige productiesystemen, waarin ze de vegetatiedynamiek in de Sahel onder invloed van regenval analyseren. De twee zijn in een wetenschappelijke discussie verwikkeld met remote sensingdeskundigen over de vraag of de toegenomen regenval van de afgelopen tijd tot meer vegetatie heeft geleid, of dat sprake is van overbegrazing. Interpretaties van satellietbeelden geven aan dat er geen grootschalige degradatie is in de Sahel, maar De Ridder en Hein stellen dat deze interpretaties zijn gebaseerd op een te optimistische
rain use efficiency, die aangeeft hoe efficiënt planten water omzetten in biomassa. Zo blijkt de geringe bodemvruchtbaarheid in de Sahel de plantengroei bij meer regen te belemmeren. Herinterpretatie van de satellietbeelden is volgens hen nodig om de werkelijke mate van degradatie in de Sahel te bepalen.
Met dr. Hans-Peter Weikard van Milieu-economie ontwikkelde Hein een model met ecologische en economische gegevens, om de maximale inkomsten voor veetelers bij meer of minder regenval te bepalen. Daaruit blijkt dat de huidige veedichtheid en graasdruk leidt tot lagere inkomsten voor de veehouders. Om optimaal gebruik te maken van het aanwezige grasland, kunnen ze het best een deel van de veestapel op de markt verkopen, aldus Hein. Als de regenval de komende decennia afneemt, voorziet hij een verdere migratie vanuit rurale gebieden naar de steden in de Sahel.
Daarmee is voor Hein de cirkel rond. ‘Tien jaar geleden werkte ik in Senegal voor de FAO. Ik zag dat er te weinig begrip was over hoe de Sahel reageert op het management van de veehouders. In het kader van ontwikkelingssamenwerking werden waterputten geslagen en het vee werd gevaccineerd, zonder acht te staan op de vraag: is er wel genoeg gras voor de koeien? Daar heb ik nu een antwoord op.’

Re:ageer