Wetenschap - 1 januari 1970

Runderen houden Veluwse heide in stand

Runderen houden Veluwse heide in stand

Runderen houden Veluwse heide in stand


Op de Wolfhezerheide op de Veluwe grazen sinds 1983 runderen, op initiatief
van Natuurmonumenten. Volgens promovendus ir Jan Bokdam is het experiment
volledig geslaagd. ,,De heide herstelt zich spectaculair.’’

Nooit eerder is zo´n grootschalig graasexperiment zo langdurig gevolgd. De
uitgezette runderen hebben laten zien dat ze de uitbreiding van grasland en
struikheide stimuleren, temidden van een bosgebied. Dit doen ze door
bosondergroei aan te vreten en door via hun mest graszaden aan de bodem toe
te voegen.
Eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de grazers hulp kregen van medewerkers
van Natuurmonumenten en vrijwilligers. Zij hebben grove dennen en berken
uit de heide verwijderd. Bokdam: ,,Zij vervangen het werk van de nog
ontbrekende schakels in dit ecosysteem: die van de elanden, edelherten en
wilde zwijnen.’’
Ecologen zijn benieuwd of de grote grazers een positief effect hebben op
andere dieren. Bokdam is hierover voorzichtig: ,,Het is verleidelijk
veranderingen tijdens de twintigjarige onderzoeksperiode toe te schrijven
aan het begrazingsbeheer. Maar dat kan tot verkeerde conclusies leiden. Er
is ook veel veranderd in het terrein en de omgeving.’’
Toch noemt de bioloog een aantal ontwikkelingen die met de runderen te
maken kunnen hebben: ,,Konijnen zijn in het algemeen talrijker in open
heidesystemen, dus kunnen ze profiteren van de grazers. Het aantal muizen
op de heide is waarschijnlijk juist afgenomen door het verdwijnen van de
dikke grasmat met grote graspollen. De effecten van begrazing zijn complex,
een optelsom van positieve en negatieve gevolgen.’’
In Nederland zijn volgens Bokdam goede perspectieven voor grote grazers op
voor hen gereserveerde voedselrijke rivierdalen en verlaten
landbouwgronden. In het buitenland is interesse in de Nederlandse
begrazingsexperimenten. |
H.B.

Jan Bokdam promoveert 11 april bij prof. Frank Berendse, hoogleraar
natuurbeheer en plantenecologie.

Re:ageer