Organisatie - 22 maart 2007

Roze varkentje blokkeert varkensflat

Op grond van zuiver rationele argumenten komt de varkensflat er niet, voorspelt Vincent Pompe, docent Ethiek van VHL Leeuwarden. De varkensflat moet namelijk opboksen tegen een hardnekkig beeld dat diep in het collectieve bewustzijn zetelt. ‘Het roze varkentje dat gezellig op het erf rondscharrelt tussen het andere vee. Dat kent iedereen uit zijn kinderjaren van het prentenboek Op de boerderij.’

De varkensflat lijkt een logische uitkomst van het rationaliseringsproces in de bio-industrie. Zowel ecologisch, economisch als maatschappelijk biedt een grootschalig agropark met tuinbouw en varkenshouderij louter voordelen. Zo wordt mest omgezet in meststof of energie voor de tuinbouwkassen, dient het groenafval als varkensvoer, en is er een eigen slachterij. Het varken vaart wel bij een gesloten kringloopbehuizing: geen stress, nauwelijks ziekten, en meer licht, lucht en ruimte.
Toch overheerst het beeld van ‘Auswitz-achtige’ toestanden, constateerde Pompe donderdag 15 maart op het VHL-studium generale over de toekomst van de varkenshouderij. ‘Mensen handelen in beelden en die worden gevormd door ratio én emotie. Zolang het debat voorbijgaat aan de emotionele component zal de varkensflat een technocratische gestalte van de toekomst blijven.’
Tien jaar na de uitbraak van varkenspest zijn dierwelzijn en milieu verbeterd, en is de kans op ziekteverspreiding in de Nederlandse varkenshouderij ingedamd, concludeerden de sprekers in Leeuwarden eensgezind. Maar de sector loopt tegen grenzen aan. Groepsbehuizing vraagt meer ruimte; transportstress - volgens varkenshouder Edwin Snoek ingrijpender dan de pijn bij castratie - blijft een groot probleem; en bij transport blijft het risico op insleep van ziekten aanwezig.
Een agropark zou een duurzaam antwoord kunnen zijn. Volgens Pompe heeft de discussie nieuwe beelden nodig om varkensflats geaccepteerd te krijgen. ‘De consument houdt vast aan een holistisch beeld van het productieproces, maar koopt zijn vlees het liefst bij de kiloknaller.’
Jan de Wilt van het InnovatieNetwerk staafde de beweringen van Pompe met een recent praktijkvoorbeeld. Verregaande plannen van deze denktank voor een proefproject in het havengebied van Zaanstad - twee verdiepingen van 20 hectare voor 100 tot 150 duizend varkens - ketsten op het laatste nippertje af door plotselinge bezwaren van de wethouder. De Wilt weet haast zeker dat dit komt doordat de gemeente weerstand van het publiek vreesde.

Re:ageer