Wetenschap - 1 januari 1970

Roofvogel helpt beter tegen muizen dan kat

Boerderijkatten kunnen ziektes overbrengen op het vee, en muizen vangen doen ze vaak niet eens. Veehouders kunnen daarom beter de hulp inroepen van roofvogels als ze ongedierte op hun bedrijf willen bestrijden, zeggen onderzoekers van de Animal Sciences Group.

Ir. Bastiaan Meerburg van de divisie Veehouderij heeft de plaagdierbeheersing in de Nederlandse pluimvee- en varkenshouderij in kaart gebracht en vervolgens een brochure met adviezen opgesteld in samenwerking met prof. Aize Kijlstra.
Vooral op biologische bedrijven zijn muizen en ratten nogal eens een probleem. ‘Vanwege de open stallen is er een grotere kans dat muizen en ratten de stallen binnendringen’, zegt Kijlstra. Biologische veehouders staan dikwijls terughoudend tegenover het gebruik van chemische middelen en zetten daarom katten in om het ongedierte te verjagen. Dit raden de Wageningse onderzoekers echter af omdat katten ziekteverwekkers zoals de toxoplasma-parasiet over kunnen dragen op het vee. Bovendien zijn lang niet alle katten goede muizenvangers, stellen de onderzoekers.
Door struikgewas in de directe omgeving te verwijderen, zullen minder muizen en ratten vanuit deze schuilplaatsen de stallen bereiken. Volgens de onderzoekers is het verder geen goede gewoonte van boeren om bouwmaterialen vlak naast de stal te plaatsen. Ook hier kunnen plaagdieren zich verschuilen. Verder is het verstandig om de uitloop aantrekkelijk te maken voor roofvogels zoals buizerds, torenvalken, kerk- en steenuilen. Dit kan door nestkasten te plaatsen en goede uitzichtplekken te creëren.
Meerburg en Kijlstra signaleren verder dat muizen en ratten dankbaar gebruik maken van openingen waar leidingen de stalmuren in gaan. Veehouders zouden de openingen moeten dichten met cement of een ander materiaal dat muizen en ratten niet kapot kunnen knagen.
De economische schade die veehouders lijden door ongedierte is moeilijk te kwantificeren en varieert sterk. Meerburg geeft een indicatie: ‘Een volwassen bruine rat consumeert per dag ongeveer vijftig gram voer, dat is dus ruim achttien kilo per jaar. Onder ideale omstandigheden produceert een rat honderdtwintig nakomelingen per jaar, dus dan kan je nagaan wat een veehouder per jaar aan voerverliezen kan lijden. En dat is maar één van de schades.’ De dieren kunnen ook ziektes overbrengen op het vee en kabels doorknagen.
Momenteel onderzoekt Meerburg bij twintig varkenshouders of vallen met lokstoffen zoals pindakaas en kattenbrokken ook kunnen werken tegen muizen en ratten. De dieren worden niet langzaam vergiftigd, zoals bij gangbare bestrijding, maar gevangen en direct gedood. / HB

Re:ageer