Organisatie - 10 juli 2008

Rond de WUReld in twaalf projecten

Het is menig reiziger overkomen: tijdens een trektocht in Verweggistan stuiten op het logo van Wageningen UR of Van Hall Larenstein. Geen wonder voor een kennisorganisatie met studenten uit zeker honderd verschillende landen en deelname aan talrijke internationale samenwerkingsverbanden. Daarom in dit zomernummer een tocht rond de wereld langs twaalf exotische projecten.

achtergrond_0_151.jpg
Noorwegen: Milieuverontreiniging Barentszzee
‘We werken al vijftien jaar samen met de Noorse olieproducent StatoilHydro in projecten rond milieumanagement en risicoanalyse’, vertelt drs. Chris Karman van Wageningen Imares. ‘We hebben onder meer een relatieve maat voor milieueffecten ontwikkeld, de Environmental Impact Factor (EIF). Belangrijk, want olie- en gasexploitatie zijn niet de enige milieubedreigingen. Het poolgebied lijkt zich voor slecht afbreekbare gifstoffen te ontwikkelen tot het afvalputje van de wereld.’

Verenigde Staten: Jagen op stofduivels in Eloy, Arizona
De leerstoelgroep Meteorologie en luchtkwaliteit onderzoekt uitwisseling tussen atmosfeer en land in de vorm van warmte, waterdamp, kooldioxide en stof. Voor het bestuderen van stofhozen worden opstellingen gebruikt in de woestijn van Arizona. Het onderzoek helpt om meer te begrijpen over dust devils op Mars. Die kunnen wel tien kilometer hoog worden en brengen ook bliksem voort, waardoor ze een gevaar vormen voor Marslandingen. (foto Oscar Hartogensis)

Burkina Faso, Mali en Niger: Fruitbomen in de Sahel
In het door Brussel gefinancierde project Safruit onderzoekt het LEI samen met Afrikaanse onderzoeksinstituten en lokale ngo’s het belang van inheemse fruitbomen voor Sahelbewoners. ‘Het gaat om producten die we hier niet kennen en die een belangrijke rol spelen als lokale inkomensbron en in de voedselzekerheid van miljoenen mensen. Je kan denken aan bladeren en vruchten van de baobab of tamarinde en de zaden van de néré’, vertelt drs. Jolanda van den Berg. (foto Safruit)

Brazilië: Netwerken in de sloppenwijken van Recife
‘We bedrijven een soort politieke antropologie die kijkt hoe mensen in de marges van de maatschappij hun leven organiseren’, vertelt ir. Martijn Koster, promovendus bij de leerstoelgroep Rurale ontwikkelingssociologie. Koster woonde zelf anderhalf jaar in een sloppenwijk in Recife en onderzocht de rol van gemeenschapsleiders. Het onderzoek is medegefinancierd uit de Vidibeurs die Koster’s begeleider dr. Monique Nuijten in 2005 van NWO ontving.

Indonesië: Veenbossen op Kalimantan
De veenbossen in Centraal-Kalimantan worden bedreigd door landontginning voor voedselproductie en oliepalmplantages, degradatie en branden. Alterra coördineert het EU-project Restorpeat, dat probeert de oorspronkelijke hydrologie te herstellen waardoor hergroei van moerasvegetatie mogelijk wordt. LEI adviseert het Central Kalimantan Peatlands Project waarin samen met de lokale bevolking wordt gewerkt aan herbebossing, brandpreventie en het ontwikkelen van alternatieve activiteiten die een inkomen opleveren.

Filippijnen: Kokosnoot tegen woningnood, Lagunas
Van de bolster van de kokosnoot kan je niet alleen matten maken, maar ook meubelplaten en ecologisch bouwmateriaal. Dat gebeurt in het Ecocoboardproject gecoördineerd door AFSG. Onderzoeker dr. Jan van Dam: ‘Het mooie is dat de platen voor honderd procent uit kokosnoot bestaan. Er worden dus geen chemische binders gebruikt, wat ze goedkoop houdt.’ De technologie is ontwikkeld in samenwerking met Filippijnse instituten. Een eerste productiefabriek wordt momenteel opgezet in Lagunas.

Portugal: Bosbranden in Góis, Coimbra
Komend najaar zal ir. Cathelijne Stoof bij het Portugese Coimbra een klein stroomgebied gecontroleerd afbranden voor haar promotieonderzoek bij de leerstoelgroep Erosie en bodem- en waterconservering. Ze onderzoekt het effect van branden op de bodem en de waterstroming. ‘De hitte maakt de bodem waterafstotend. Regenwater zakt daardoor niet weg en stroomt over het oppervlak met erosie en overstromingen als gevolg.’ (foto Cathelijne Stoof)

Mauritanië: Duurzame vissen op garnaal en venusschelp, Noadhibou
Wageningen Imares werkt nauw samen met het Mauritaanse Visserij Instituut IMROP. Er wordt onder meer onderzoek gedaan naar beperking van de bijvangst in de visserij op garnalen en duurzame exploitatie van venusschelpen. Onderzoeker dr. Kees Goudswaard: ‘We richten ons vooral op kennisontwikkeling van de Mauritaanse onderzoekers zodat zij het werk op termijn zelf kunnen doen.’

Mexico: Dorpshonden in Yucatán
In promotieonderzoek bij de leerstoelgroep Dierlijke productiesystemen kijkt Eliza Ruiz Izaguirre naar het gedrag van dorpshonden en hun impact op wilde dieren. De kuststrook van Yucatán is rijk aan wild en op het platteland lopen honden vaak vrij rond. Ruiz Izaguirre gaat het belang van wild in het dieet van dorpshonden kwantificeren en onderzoeken of de honden ook zeeschildpadnesten verstoren.

Zuid-Afrika: Verspreiding van olifanten in het Kruger Park
In het Kruger Park bestuderen zes PhD-studenten de ruimtelijke verspreiding van olifanten onder invloed van het voedselaanbod. Dit Temboproject wordt geleid door de leerstoelgroep Resource Ecology. ‘We maken modellen die de verspreiding van olifanten kunnen voorspellen’, vertelt dr. Fred de Boer. ‘Die worden gebruikt om het beheer te optimaliseren.’

Chili: Horsmakreel in de Stille Zuidzee
‘Je kunt niet op bezoek komen, ons onderzoeksgebied ligt op zo’n achthonderd kilometer uit de kust’, waarschuwt ir. Sytse Ybema van Wageningen Imares. De visserijbiologen werken aan een bestandsschatting van horsmakreel, gebaseerd op bedrijfsgegevens van Nederlandse vissers. Ybema: ‘Sinds 2005 is de Nederlandse trawlervloot actief in de zuidelijke Pacific. De Chilenen vissen op de horsmakreel in hun eigen wateren en zitten helemaal niet te wachten op buitenlandse concurrentie daarbuiten. Maar voor er internationale beheersmaatregelen opgelegd kunnen worden, is er meer informatie nodig over het bestand.’ (foto Sytse Ybema)

Australië: Koala’s en dolfijnen in New South Wales
‘Voor exotische projecten ben je bij de majoren Kust- en zeemanagement en Wildlifemanagement aan het goede adres’, vertelt Romke Kats van Van Hall Larenstein in Leeuwarden. Flamingo’s monitoren op Curaçao en zeegras bestuderen op Madagascar; er zijn tientallen studentenstages of –projecten. In New South Wales in Australië onderzoeken twee studenten momenteel het gedrag van dolfijnen. Alexandra Haydn staat op het punt te vertrekken naar het dorpje Tibooburra in dezelfde staat om koala’s en andere buideldieren te monitoren.

Re:ageer