Wetenschap - 1 januari 1970

Romeins castellum bepaalt het bouwpatroon van Houten-Zuid

Romeins castellum bepaalt het bouwpatroon van Houten-Zuid

Romeins castellum bepaalt het bouwpatroon van Houten-Zuid

BOEK Archeologie werd tot voor kort door de stedelijk of landschappelijk ontwerper vaak niet eens opgenomen in de zogenoemde belemmeringenkaarten, waar hoogspanningsleidingen, aardgasbuizen, wegen, behuizing en andere obstakels voor bouwprojecten op staan aangegeven. Nu wordt naast de gebruikelijke Milieu Effect Rapportage (MER) bij bouwprojecten steeds vaker ook een Cultuurhistorische Effect Rapportage (CHER) gemaakt. Archeologische vindplaatsen zijn niet langer een belemmering voor het ontwerp, maar bieden een kans om de ruimtelijke kwaliteit juist te verhogen

Er zijn tientallen manieren waarop archeologische vindplaatsen in een nieuwe bebouwing zijn in te passen, zo blijkt uit het boek Ruimtelijk ontwerpen en archeologie. Grafheuvels dienen als markering van wegsplitsingen, de contouren van verdwenen nederzettingen komen terug in het veld, een oud Romeins castellum bepaalt het bouwpatroon van uitbreidingswijk Houten-Zuid. Ze staan allemaal in het boek, met duidelijke illustraties die soms de verbindende tekst wat wegdrukken

Een eerste archeologische verkenning is niet altijd effectief. De bouw van de nieuwe stadswijk Leidsche Rijn in de buurt van De Meern was al in volle gang toen in 1997 een oude Romeinse weg tevoorschijn kwam die zich diep onder het Rijnsediment had verscholen. Bij de CHER van 1993 waren daarvan geen sporen gevonden. De CHER heeft er wel toe geleid dat oude artefacten en grondsporen uit de Romeinse tijd bescherming krijgen van een worteldoek die boomwortels uit de bovenliggende grond tegenhoudt als ze dreigen het bodemarchief in te groeien

Het duizelt je na het lezen van Ruimtelijk ontwerpen en archeologie. Blijkbaar zijn er meer sporen van archeologische vindplaatsen terug te vinden in de hedendaagse bebouwing. Het veroorzaakt een spannend en kriebelend gevoel - waar loop ik nu weer overheen? - en geeft een directe verbinding met het verre verleden. Leve de CHER en elke ontwerper die rekening houdt met grafheuvels, profielen, oud plaveisel en ander oud spul uit ons bodemarchief

Ruimtelijk ontwerpen en archeologie. Sdu Uitgevers, 45 gulden, ISBN 9012086736

INTERNET Op het virtuele archief Internet hoef je niet diep te graven naar archeologische informatie. In Amerika biedt ArchNet (archnet.uconn.edu) een uitgebreid overzicht van sites over de hele wereld. Wie specifiek in Nederland wil zoeken kan gebruik maken van de site ArchWEB van de Universiteit Leiden (archweb.leidenuniv.nl)

Nederlanders hebben nog altijd een sterke band met oude koloniƫn als Suriname en Indonesiƫ, en dat is mede te danken aan alle Surinamers en Indo's die nog in Nederland wonen. De discussie over Suriname is nu in een stroomversnelling gekomen door de rechtszaak tegen Desi Bouterse. De vraag of hij wel of niet moet worden veroordeeld, is onderwerp van het online discussieforum van de site Waterkant (www.waterkant.net)

Het US Census Bureau (www.census. gov), zeg maar het CBS van de Verenigde Staten, heeft onlangs het World Population Profile 1998 in zijn geheel op Internet gezet (www. census.gov/ipc/www/wp98.html), met cijfers over geboorte, sterfte, levensverwachting bij geboorte en ouderdom. De bijbehorende tabellen zijn als spreadsheet-bestanden op te halen

Je zou het aan het weer van de afgelopen dagen niet zeggen, maar de wereldbol wordt steeds warmer. Op de site van het Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration (www.noaa.gov) wordt deze global warming in paleoklimatisch perspectief gezet (www.ngdc.noaa. gov/paleo/globalwarming). Vergelijkingen met temperatuurschommelingen uit het verre verleden, tot honderdtwintig miljoen jaar terug, moeten helderheid verschaffen in het fenomeen van opwarming. Is het erg dat de zomer warmer wordt? Je zou denken van niet, maar de opwarming heeft directe gevolgen voor gezondheid, ecosystemen en economie. Op de aan NOAA en NASA gelieerde site Health Ecological and Economic Dimensions of Global Change Program (heed.unh.edu) worden die gevolgen voor koraal, vissen, algen, et cetera met behulp van databases en verspreidingskaarten in kaart gebracht. M.W

Re:ageer