Wetenschap - 1 januari 1970

Rivo onderzoekt 'tijdbom' in sediment

Het Nederlands Instituut voor Visserijonderzoek (Rivo ) heeft een tienjarig contract gesloten met de top van de broomindustrie. Het instituut gaat de gehaltes en het gedrag van de broomhoudende vlamvertrager deca-BDE in het milieu onderzoeken. Met het onderzoek is anderhalf miljoen euro gemoeid.

Na een risk assessment voor deze vlamvertrager – voluit decabromodiphenyl ether - heeft de EU de broomindustrie verplicht om monitoringprogramma's uit te laten voeren. Een andere broomhoudende vlamvertrager, penta-BDE, is inmiddels in Europa verboden.
Voor de deca-BDE's, net als andere vlamvertragers bedoeld om plastics en textiel brandveiliger te maken, zijn nog weinig milieu- en gezondheidseffecten aangetoond. Maar volgens deskundigen hebben we hier te maken met een 'tijdbom'.
Hoofd Milieu en Voedselveiligheid bij het Rivo, prof. Jacob de Boer: 'Deca-BDE lost over het algemeen slecht op in water, het hecht zich aan zwevend stof. Maar in de natuur, onder invloed van UV-licht, kan de stof uit elkaar vallen tot lager gebromeerde moleculen die wel goed oplosbaar zijn. Zo kan de hormoonverstorende stof gaan accumuleren in ondermeer zeeleven en vogels. Door het eten van vis kunnen mensen gevaar oplopen. En aangezien er zoveel van wordt geproduceerd kan deze vlamvertrager nog een groter probleem worden dan de PCB's.'
Jaarlijks worden circa 250.000 ton broomhoudende vlamvertragers geproduceerd ter waarde van circa achthonderd miljoen US dollars. Vlamvertragers op basis van fosfor komen in productie hooguit tot de helft hiervan of minder.
De vlamvertrager deca-BDE is al op een aantal plekken aangetroffen in onderwaterbodems. Het RIVO heeft vrij hoge gehalten aangetoond in de Westerschelde. De textielindustrie in België langs de Schelde is een waarschijnlijke bron van deze vlamvertragers in het sediment. Bij het verwerken van de vlamvertrager in textielproducten komen behoorlijke hoeveelheden via afvalwater in het milieu terecht. De Boer: 'Grote hoeveelheden hopen zich ook op in de zeebodem. Je denkt misschien dat is ver weg, dus hebben we er geen last van, maar daarin kunnen we ons ernstig vergissen.'
Metingen naar deca-BDE zullen worden verricht aan sedimenten in Nederland. Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Ierland. De onderzoekens zullen ook slib uit waterzuiveringsinstallaties en eieren van vogels in Groot-Brittannië en Noorwegen onderzoeken. / HB

Re:ageer