Wetenschap - 19 juni 2008

Risicoanalyse BSE blijft nodig

De BSE-epidemie mag dan op zijn einde lopen, dat betekent niet dat risicoanalyse geen nut meer heeft. Integendeel, schrijven Deense, Franse, Britse en Nederlandse onderzoekers in een artikel in de International Journal Risk Assessment and Management.

Als er in de recente historie een klassiek voorbeeld te vinden is van mislukte risicocommunicatie, dan is het misschien wel het beeld van de Britse landbouwminister John Gummer die probeerde zijn dochter Cordelia een hamburger te laten eten. Kern van de boodschap was: ondanks de epidemie van de gekkekoeienziekte is met het Britse rundvlees niets aan de hand.
Gummers demonstratie werd zes jaar later, in 1996, gelogenstraft. Toen concludeerden Britse wetenschappers dat een nieuwe variant van de voor mensen dodelijke hersenziekte Creutzfeldt-Jakob hoogstwaarschijnlijk werd veroorzaakt door de consumptie van besmette runderproducten.
Het optreden van Gummer toont aan hoe lastig het is om het publiek te informeren over de risico’s als nog veel feiten onbekend zijn. In dit geval ging het – achteraf bezien – om een voor het grote publiek zeer klein risico, maar met grote gevolgen.
De Europese onderzoekers, onder wie dr. Aline de Koeijer en dr. Thomas Hagenaars van het Centraal Veterinair Instituut, deden onderzoek naar de risicoanalyses bij de overdraagbare spongiforme encephalopathieën (TSE’s), ziekten als koegekte bij mens en dier. Ze stellen onder meer dat het goed mogelijk is dat er nooit bewijs geleverd wordt dat de voedselveiligheidsmaatregelen die zijn getroffen om besmetting met BSE bij mensen te voorkomen, ook werkelijk hebben geholpen. Veel maatregelen zijn in de loop van de tijd verspreid genomen en geleidelijk aangescherpt. Het is daardoor moeilijk om te onderscheiden welke gevolgen zijn toe te schrijven aan welke maatregel.
Met het uitdoven van de epidemie wordt het belang van risicoanalyse niet minder, zeggen de onderzoekers. Juist nu zijn goede analyses nodig om te kunnen bepalen of de getroffen maatregelen weer kunnen worden versoepeld. Bovendien kunnen zich altijd nieuwe risico’s aandienen, zoals de ontdekking van de koeienziekte bij een geit.

Re:ageer